Een gesleten vlakbijl aan de Looweg

Aan de Looweg bij Kostvlies, op een uitloper van een zandplateau aan de rand van het Hunzedal, kwam in 1960 bij landbouwwerkzaamheden een complete vlakbijl van koper of brons uit de grond. Een vlakbijl is de eenvoudigste vorm die een metalen bijl kan hebben. Een plat, wigvormig blad zonder opstaande randen of hiel, gegoten in een open vorm. Die vorm hoort bij het begin van de metaaltijd, en de monumentenkaart houdt het op het neolithicumNeolithicumca. 5325 tot 1900 v.Chr.Meer over deze periode of de vroege bronstijdVroege bronstijd1900 tot 1575 v.Chr.Meer over deze periode.

In Archis, het landelijke register van archeologische waarnemingen, staat de bijl als waarneming 239174. E.C. Hopman zette die registratie in 2015 op een rij, in een masterscriptie over het Hunzedal. Daar is het een sterk gesleten bijl, gedateerd tussen het midden-neolithicumMidden-neolithicumca. 3350 tot 2750 v.Chr.Meer over deze periode en de vroege ijzertijdVroege ijzertijd800 tot 500 v.Chr.Meer over deze periode. Dat is een veel ruimere marge.

Op deze kaart is deze vondst bijzonder. Metaal uit de vroege perioden komt hier maar op twee andere plekken voor, en allebei uit een graf: de bronzen dolk in het boomkistgraf van Driebergen (ten noorden van Schipborg) en de bronzen sieraden en gouden ringetjes van de Mandenberg op het Ballooërveld. Deze bijl lag op een akker en dat zijn vaak de plekken waar een voorwerp door landbouwwerk (vaak ploegen) naar boven komt, maar de context verloren gaat.

De ligging is wel het soort plek waar op deze kaart de meeste vroege vondsten liggen. Hoog en droog, met het natte dal ernaast. In 1992 leverde een karteringkarteringHet systematisch in kaart brengen van sporen of vondsten. Bij een archeologische kartering lopen onderzoekers een terrein af en tekenen ze op wat er aan het oppervlak ligt, zonder te graven. Ook het intekenen van karrensporen of celtic fields op het hoogtebeeld heet zo.Alle begrippen hier nog een prehistorische scherf op, niet nader te dateren.

Verder dan die ene regel in Archis komt de bijl niet. Geen afbeelding, geen museumnummer.