De Steenkistheuvel bij Gasselte, twee keer opgegraven
Plek met een verhaal·Prehistorie
In de zuidoostelijke uithoek van deze kaart, midden in het akkerland bij Gasselte, ligt een grafheuvel op een vierkant perceeltje dat de ploeg heeft overgeslagen. Hij is twee keer opengelegd, met 89 jaar ertussen. De eerste keer was in 1887. Wat daarbij is gevonden of vernield staat nergens meer.
De tweede keer was in 1976. Het Biologisch-Archaeologisch Instituut groef hem toen op ter gelegenheid van de restauratie. Dat is een gebruikelijke volgorde: voordat een heuvel wordt hersteld wordt eerst gekeken wat er nog in zit. Toen kwam er een graf met een steenkist tevoorschijn.
De registratie dateert de heuvel in de Bronstijd1900 tot 800 v.Chr.Meer over deze periode. Dat is het vermelden waard, want de bekendste steenkist van Drenthe is ouder. De Steenkistheuvel bij Diever, die Van Giffen in 1929 onderzocht, had een steenkist van de Trechterbekercultuur4000 tot 2700 v.Chr.Meer over deze periode en daarboven een tweede, met stenen bekleed graf uit de tijd van de klokbekers. Deze heuvel draagt dezelfde naam maar niet dezelfde ouderdom. Dat is een goede herinnering dat een veldnaam in Drenthe een soortnaam kan zijn.
Op de hoogtekaart is hij niet te missen. Binnen dat overgeslagen perceeltje staat de heuvel als een felwitte vlek in het reliëf, zo hoog dat het beeld er verzadigd raakt. Het grondgebruik in de registratie luidt dan ook gras en struikgewas in akkerland. De dichtstbijzijnde andere plek op deze kaart ligt ruim een kilometer verderop, en het dorp Gasselte waar de heuvel bij hoort valt er net buiten.
Bekijk deze plek op de kaart →
Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).
In de buurt
- Het RommeltjeUit het Rommeltje bij Gieten, een pingoruïne en offerveen, kwamen in de negentiende eeuw een houten bak uit de bronstijd en iets dat op een kano lijkt.1,3 km
- BloemakkersVoordat bedrijventerrein De Bloemakkers bij Gieten werd bebouwd, kwam er een ringsloot van een grafheuvel uit de bronstijd tevoorschijn.1,6 km
- Slagerij ValkVoor Gasselterweg 24 in Gieten liggen zeven struikelstenen voor het gezin Valk; de gemeente kocht hun slagerij in 1943.2,2 km
Station GietenHet station van Gieten opende in 1905 aan de lijn Assen–Gasselternijveen, naar een ontwerp van Eduard Cuypers; in 1947 stopte het reizigersvervoer.2,3 km- Droogdal BonnerveldHet droogdal in het Bonnerveld bij Gieten waaiert als een boom naar het oosten uit, over de overgang van de Hondsrug naar het Hunzedal.2,3 km
- BoekweitenveenHet Boekweitenveen bij Eext is een veentje met greppels erdoorheen; rondom liggen vondsten van de midden-steentijd tot de middeleeuwen.2,5 km
- De koperen bijlAan de Looweg bij Kostvlies kwam in 1960 bij landbouwwerk een complete koperen vlakbijl boven, uit het neolithicum of de vroege bronstijd.2,6 km
VarikIn het bos ten zuidoosten van Gieten liggen vier grafheuvels onder de veldnaam Varik, op een droge rug tussen twee armen van het droogdal.2,6 km- ≈ Doorgraven 1759Bij Eext groeven liefhebbers in 1759 grafheuvels door en vonden ijzeren speerpunten; de heuvels zijn verdwenen en de punten zoek.2,8 km
Dorpskern GietenDe dorpskern van Gieten is archeologisch monument: sinds ongeveer 1840 zo weinig veranderd dat er middeleeuwse resten onder kunnen liggen.2,9 km
Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.