Landschapssporen

Zeegse

De Adderhorst: tien grafheuvels op de rand van het Zeegserloopje

Plek met een verhaal·Prehistorie

De Adderhorst: tien grafheuvels op de rand van het Zeegserloopje
Het Zeegserloopje in de rijp, 16 februari 2019. De grafheuvels zelf staan er niet op; dit is het dal waarlangs ze liggen. De licentie staat geen bewerkingen toe, dus het beeld is alleen verkleind naar 960 pixels, niet bijgesneden; naamsvermelding verplicht en niet-commercieel. https://www.flickr.com/photos/jrubels/47074999482/ · Foto: Jan R. Ubels (Flickr) – CC BY-NC-ND 4.0

Op de westflank van Zeegse, op de rand van het dal van het Zeegserloopje, ligt een groep van tien grafheuvels bij elkaar: de Adderhorst. Geen ervan is wetenschappelijk onderzocht, dus een precieze datering ontbreekt. De archeologische monumentenkaart houdt het op Neolithicumca. 5325 tot 1900 v.Chr.Meer over deze periode tot IJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode en merkt op dat juist het feit dat ze als groep bij elkaar liggen op de ijzertijd wijst.

De Adderhorst is niet de enige groep hier. Binnen een paar honderd meter registreert de kaart nog twee heuvels apart: een op de Noorderesch, uit de IJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode of de Romeinse tijd12 v.Chr. tot ca. 450 na Chr.Meer over deze periode en flink misvormd door graverij, en een bij het Witveen van elf meter doorsnede en een meter hoog. Bij die laatste staat in de toelichting dat er in de omgeving nog meer tumuli liggen én een celtic field dat op luchtfoto's is waargenomen. Hunebed D6 bij Tynaarlo ligt vierhonderd meter verderop.

Wat ze bindt is de plek waar ze staan: allemaal op diezelfde dalrand. Dat is het patroon van deze hele kaart, de doden op de droge rand met uitzicht over het natte dal, niet in het dal en niet midden op de vlakte. Op het hoogtemodel is die rand de lijn om te volgen; de heuvels liggen erlangs als kralen.

Administratief loopt hier een grens die het landschap niet kent. De monumentenkaart legt de Adderhorst zelf op grondgebied van Tynaarlo, terwijl de Noorderesch en het Witveen onder Zeegse vallen. Ze horen bij dezelfde dalrand.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).

Gegevens

Ligging
53.07209, 6.63307
Gebied
Zeegse
Perioden
Neolithicum, IJzertijd, Romeinse tijd
Zekerheid van de ligging
hoog

In de buurt

  1. Grafheuvels ZeegserloopjeOp de dalrand van het Zeegserloopje liggen twee grafheuvels: de noordelijke zwaar vergraven, de zuidelijke bij het Witveen in 2000 hersteld.330 m
  2. Hunebed D6aD6a bij Tynaarlo is een verdwenen hunebed dat Van Giffen in 1928 voor twee aanzag; hij nummerde het D6e en D6f.350 m
  3. Hunebed D6Hunebed D6 bij Tynaarlo is zo gaaf gebleven dat alle dekstenen nog op hun oorspronkelijke plaats liggen; de Staat kocht het in 1879.380 m
  4. ≈ Goudschat van ZeegseBij Zeegse vonden twee detectorzoekers in 2014 zevenenveertig gouden solidi uit de zesde eeuw, naar gewicht de grootste van Nederland.1,1 km
  5. ZeegseZeegse ligt tussen de Noorderesch en de Zuideresch op de rand van het beekdal; de landschapsbiografie dateert de nederzetting in de vierde tot vijfde eeuw.1,1 km
  6. Aardewerk voetbalveldBij de aanleg van het voetbalveld van Tynaarlo kwam in 1981 veel aardewerk boven; het beschermde terrein ligt naast het veld, waar de grond nog ongeroerd is.1,5 km
  7. Zeegser DuinenTussen Zeegse en het beekdal ligt een zandverstuiving van zeshonderd bij zevenhonderd meter die er als natuur uitziet maar twee keer door mensen is gemaakt.1,5 km
  8. TynaarloTynaarlo is het noordelijkste dorp van deze kaart; de monumentenkaart registreert de kern als esdorp met mogelijk sporen van vroegere bewoning eronder.1,6 km
  9. SiepelveentienHet Siepelveentien bij Zeegse is een overstoven offerveentje: een stuifzandfort waar men door het zand heen kuilen groef om het veen als turf te winnen.1,6 km
  10. MobilisatiecomplexHet mobilisatiecomplex tussen Oudemolen en Zeegse uit 1952 nam een hap uit de ene grafheuvel en bewaarde de andere onder heide en buntgras.1,7 km

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.