Landgoed Heidehof: hoe de heide bij Eexterhalte in vier jaar bos werd

Aan de Provincialeweg bij Eexterhalte ligt landgoed Heidehof. Er staat bos, en een deel ervan is nu natuurbegraafplaats. De stip staat op het huis, dat in 1998 op de oude fundamenten is herbouwd.

In 1927 kocht de heer Everts, uit Veendam of Wildervank, ongeveer 38 hectare heidegrond. Op 1 maart 1928 vroeg hij een bouwvergunning aan voor een "Landhuisje".

De Nederlandsche Heidemaatschappij onderzocht eerst de grond. Bovenop lag 10 tot 15 centimeter heidehumus, daaronder 10 tot 15 centimeter loodzand en dan nog 10 centimeter zwartbruin zand. Pas daaronder begon bruingeel zand dat water doorlaat. Samen zijn die drie lagen dertig tot veertig centimeter dik. De Heidemaatschappij maakte een plan voor bebossing. 's Zomers ging er een tractor over het terrein, die veertig centimeter diep ploegde.

Het jaar van dat plan is niet zeker. Twee kranten houden het op 1928. De Provinciale Drentsche en Asser Courant noemde 1923, vier jaar vóór de aankoop.

In het voorjaar van 1929 werd het land bemest met vijfhonderd kilo thomasmeel per hectare, en daarna werd de eerste twintig hectare beplant. Er kwamen Japanse lariks, fijnspar en douglas, elk gemengd met els, en grove den. Datzelfde jaar kocht Everts er twaalf hectare bij. Die grond was al eens gebrekkig ontgonnen, daarna verwaarloosd en zat vol kweek. Hier ging de ploeg dertig centimeter diep. In 1931 was alles beplant.

In het begin richtte het elzenhaantje veel schade aan, en de douglas leed het eerste jaar zwaar onder de vorst. De lariks groeide uitstekend. Drie stukjes heide bleven onbebost, "uit een oogpunt van natuurschoon".

Op donderdag 8 september 1932 kwam de Heidemaatschappij kijken. Na de jaarvergadering in Assen reden ongeveer 135 deelnemers in auto's naar Eext, onder wie de Commissaris der Koningin. De eigenaar leidde hen rond.

Het landhuis bleef niet staan. Het huizenboek schrijft dat het in april 1945, voor de bevrijding, kapot is geschoten en afgebrand.

Het blad van dorpsmuseum De Kluis noemt het huis de Heidehoeve. Onder die naam staat een verhaal erin van Gerrit van Rossem, gedateerd winter 1997. Daarin koopt de jonge Eduard Everts, enige zoon van een Groningse reder, de heide. Hij reist naar Zweden om de bosbouw te leren. Na een verloren liefde bouwt hij thuis de boerderij, naar het voorbeeld van een Zweedse hoeve. In de jachtkamer schildert hij boven de vuurplaats elk jaar zonder haar een druiventros.