Landschapssporen

Anderen

Het urnenveld dat in 1961 nog als heuveltjes te zien was

Plek met een verhaal·Prehistorie

Hier bij het Andersche Diep lag waarschijnlijk een urnenveld. Rond 1950 kwam er zoveel van boven dat de aanwezigheid ervan werd vastgesteld, in stukjes en beetjes, en bij een kartering in 1961 werd dat bevestigd. De karteerder noteerde er iets bij wat een halve eeuw later niet meer te controleren is: in het heideveld waren toen nog heuveltjes te zien.

De registratie legt uit waarom de ligging op zichzelf al een aanwijzing is. Het terrein ligt op de rand van een dekzandplateau, met het dal van het Andersche Diep ervoor, en dat is precies waar urnenvelden liggen – hoog en droog genoeg om te graven, met uitzicht over het natte land.

Wat er van die heuveltjes over is, valt op deze kaart zelf na te gaan. Op de topografische kaart van 1900 is hier heide, met een groene natte laagte die dwars door het terrein loopt; in 1940 is dat beeld hetzelfde. Op de kaart van 1955 is het bouwland, met rechte perceelsgrenzen en een verharde weg langs de rand, en de laagte is verdwenen. Op het reliëf van nu staan alleen nog de evenwijdige strepen van het ploegen.

Dat wringt met de registratie, die het veld in 1961 nog onontgonnen noemt. Wat vaststaat is dat de vindplaats en de ontginning binnen dezelfde handvol jaren vallen: wie in 1961 die heuveltjes zag, zag ze net op tijd.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: het reliëf uit het AHN, met de topografische kaart van 1900 eroverheen (Kadaster).

Gegevens

Ligging
52.98401, 6.69932
Gebied
Anderen
Zekerheid van de ligging
midden

In de buurt

  1. Voorde Andersche DiepIn het Andersche Diep bij Anderen ligt een voorde waar de zandweg nog altijd door het water gaat; de oversteek staat al op de kaart van 1850.690 m
  2. ≈ Canadese begraafplaatsBij Anderen werd in 1945 een Canadese begraafplaats afgepaald tussen de spoorlijn en de weg; de Canadezen bleven weg en het kerkhof kwam op de Holterberg.1,1 km
  3. Het RebroekBij het Rebroek onder Anderen kwam bij verkenningen bewerkt vuursteen op, mesolithisch of neolithisch, met klokbekermateriaal erbij.1,1 km
  4. ≈ Doorgraven 1759Bij Eext groeven liefhebbers in 1759 grafheuvels door en vonden ijzeren speerpunten; de heuvels zijn verdwenen en de punten zoek.1,2 km
  5. Landgoed HeidehofOp landgoed Heidehof bij Eexterhalte werd vanaf 1927 heide veertig centimeter diep omgeploegd; in 1931 was de hele 50 hectare beplant.1,3 km
  6. KleuvenveenHet Kleuvenveen ten oosten van Anderen is een ronde laagte die vaak een pingoruïne wordt genoemd, al bewijst de vorm alleen dat niet.1,5 km
  7. Nijend 24Een geraakte RAF-bommenwerper loosde in maart 1945 zijn lading boven Anderen; een fosforbom brandde de boerderij aan het Nijend volledig uit.1,7 km
  8. KetenbergIn de Ketenberg bij Eexterhalte lag een graf dat Van Giffen in 1927 liet inkisten; pas in 1997 bleek er een jonge vrouw met een kind in te liggen.1,7 km
  9. Hillig MeerNatuurbegraafplaats Hillig Meer bij Eext ligt tussen prehistorische grafheuvels: op de Hondsrug wordt al duizenden jaren begraven.1,9 km
  10. Boerderij AnderenDe boerderij aan het Hagenend 3 in Anderen draagt het oudst bekende gebint van Noordwest-Europa, gedateerd op 1376.2,1 km

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.