Het gemeentehuis van Anloo in Annen, op de grens van zand en veen

Aan de Spijkerboorsdijk in Annen, op nummer 3, stond het gemeentehuis van Anloo. De gemeente droeg de naam van het ene dorp en werd bestuurd vanuit het andere. Op de topografische kaart van 1940 staat het er letterlijk bij: onder de naam Anlo, tussen haakjes, "Gem. huis te Annen".

Anloo bestond uit elf dorpen. Vijf lagen op het zand, vijf in het veen, en Schipborg hoorde bij Anloo. Een krant zette in 1949 op een rij waar het midden had gelegen. Eerst in het oude kerkdorp Anloo. Toen in de zeventiende eeuw het veen werd ontsloten, werd het Eext. Sinds 1895 was het Annen, dat "precies op de grens van het zand- en het veengedeelte" ligt. Vanuit de burgemeesterskamer keek je over het einde van de Hondsrug heen het veen in.

Die verschuiving ging niet vanzelf. In maart 1892 kwamen inwoners van Gasteren, Anloo, Annen, Annerveen en Annerveenschekanaal bijeen. Ze wilden de raad vragen het gemeentehuis naar Annen te verplaatsen. Een landbouwvereniging stuurde meteen een tegenverzoek. De voorzitter vond het te vroeg, gezien de hoge leeftijd van de burgemeester. Hij wilde best verhuizen, maar liever naar Spijkerboor.

In mei 1894 was er een raadsverkiezing voor één zetel. Addeke Boerma uit Annerveenschekanaal kreeg 123 stemmen, W. J. Homan uit Eext 104. Boerma won. Er waren twee stembussen, een in Eext en een in Annerveenschekanaal. De krant begreep de hoge opkomst: "'t ging om de plaats waar 't nieuwe gemeentehuis gebouwd zal worden." Op 30 juni 1894 besliste de raad. Met zes tegen vijf stemmen ging het gemeentehuis, dat ruim vijftig jaar in Eext had gestaan, naar Annen. Over dat oude gemeentehuis in Eext gaat een eigen plek.

De bouw werd op 27 december 1894 aanbesteed, nog in Eext. Er kwamen twaalf inschrijvingen binnen. Zelfs de laagste lag boven de begroting. In januari 1895 nam K. Veendijk uit Gasteren het werk aan. Zijn naam staat niet tussen de twaalf inschrijvers van december, en waarom niet, staat er niet bij.

Op 13 september 1895 reden twee voerlieden het gemeentearchief van Eext naar Annen. Het bericht uit Eext begon met: "Een gemeentehuis te Eext bestaat niet meer." Het terrein om het nieuwe gebouw was toen nog "een dorre zandhoop". Burgemeester Krull liet die op eigen kosten ontginnen en beplanten.

Op 9 februari 1933 stonden 's ochtends naar schatting 600 boeren en vaklieden voor het gemeentehuis. Alle afdelingen van de Drentse Boerenbond in Anloo hadden de betoging georganiseerd. Een delegatie sprak met burgemeester Engelenburg. Hij sprak de boeren ook toe. Daarna ging er een motie naar de minister. De boeren vroegen vijf gulden steun per hectoliter rogge. De prijs van industriemelk moest naar zeven cent per liter. Het was nodig, stond erin, "om de armoede van de landbouwers in deze gemeente te lenigen".

Op welk perceel het gebouw van 1895 stond, zegt geen van de gevonden bronnen. In 1953 werd het gemeentehuis in Annen verbouwd, niet vervangen. In 1980 vroeg Anloo vergunning om het gemeentehuis aan de Spijkerboorsdijk 3 uit te breiden.