Landschapssporen

Anloo

Het schultenhuis aan de Brinkstraat in Anloo

Plek met een verhaal·Later gebruikBekijk de kaart

Het schultenhuis aan de Brinkstraat in Anloo
Foto: Gouwenaar – Public domain

Aan de brinkHet open, gemeenschappelijke plein in een esdorp, vaak met bomen en een drinkpoel, waar het vee werd verzameld voordat het naar de heide of de weide ging.Alle begrippen van Anloo staat een hallenhuisEen boerderij waarin mens en vee onder één dak woonden, met een brede middenruimte tussen twee rijen staanders.Alle begrippen met een gepleisterd voorhuis die mogelijk als schultenhuis heeft gediend. Een schulteHet hoofd van een kerspel, aangesteld door de drost. Hij inde belastingen, hield toezicht en sprak recht in kleine zaken.Alle begrippen was de plaatselijke vertegenwoordiger van het landsbestuur en had bestuurlijke, gerechtelijke en fiscale taken. De schulte van Anloo bestreek meer dan zijn dorp. Het schultambt Anlo-Gieten-Zuidlaren omvatte de kerspelEen kerkdorp met de buurtschappen die erbij hoorden, en tegelijk een eenheid van bestuur.Alle begrippen Gieten en Zuidlaren en het hele kerspel Anlo, met Annen, Annerveen, Eext, Eexterveen, Anderen, Gasteren en Schipborg. In 1795 werd het in drieën gesplitst. In 1802 kwam het weer samen. Het oudste protocol van het schultambt Anloo begint op 23 juli 1671, onder schulte Thijs Ketel. Zo'n huis stond niet toevallig pal aan de brink. Bestuur en dorpsleven speelden zich af op dezelfde open ruimte. Het pand is rijksmonument en is recent verbouwd.

In het gebouw staan twee jaartallen. In de neuten van de toegangsdeur in de langszijde staat 1733, en de kopse gevel heeft jaartalankers met 1818. Het bedrijfsgedeelte is later geheel vernieuwd.

De langwerpige brink waaraan het huis staat hangt samen met de voormalige havezate Elentsborg, die in 1838 werd afgebroken. De kerkbrink is anders. Die ontstond als dorpsruimte rond de Magnuskerk. Op de hoogtekaart valt vooral die brink op. Het is een vlakke open schijf, ingeklemd tussen de bollere essen en het bebouwingslint.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: het reliëf uit het AHN.

Gegevens

Ligging
53.04284, 6.69888
Gebied
Anloo
Zekerheid van de ligging
midden

In de buurt van deze plek

  1. EllentshuisHet Ellentshuis bij de brink van Anloo, in 1838 voor afbraak verkocht; de oprijlaan is nog te herkennen in de eikenrijen.60 m
  2. VennebroekOp de hoek van de Gasterenseweg bij Anloo stond havezate Vennebroek, dat zijn naam en zijn status in 1747 erfde van een huis bij Paterswolde.70 m
  3. MagnuskerkOnder de Magnuskerk van Anloo liggen zes of zeven voorgangers van de kerk, waarvan de oudste uit de negende eeuw.80 m
  4. ≈ BisschopshofDe bisschopshof die de bisschop van Utrecht na 1024 in Anloo liet bouwen is nooit teruggevonden: vier plekken komen in aanmerking.120 m
  5. HomanshofHomanshof bij Anloo is een hallenhuisboerderij die eeuwenlang verhuurd werd; de naam komt van de familie die hem bezat, niet van de boeren die er woonden.140 m
  6. Romeinse emmer AnlooRond 1809 groef Hofstede bij Anloo een Romeinse bronzen emmer vol as en botten op. De emmer is verdwenen; alleen een tekening bleef over.190 m
  7. Werkhuis AnlooIn 1852 bouwde de diaconie in Anloo een werkhuis voor armen, al vond een briefschrijver dat er in het dorp voor hen geen werk was.290 m
  8. WeiersBij de voorname huizen van Anloo lagen visvijvers; de oudste was niet van een havezate maar van de bisschop.310 m
  9. Noordesch AnlooUit de Noordesch van Anloo kwamen een urnenveld, prehistorisch aardewerk en een zilverschat van 114 Romeinse munten, ver buiten het Romeinse Rijk.350 m
  10. ≈ JachthuisGrondradar vond bij Anloo een gracht en reflecties die funderingen kunnen zijn. Of dat het jachthuis van stadhouder Hendrik Casimir II was, is omstreden.470 m

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.