Gieterstraat 1, het breedste huis in het register

Aan de Gieterstraat in Eext staat het Boelenhoes, een hallenhuisboerderij met onderschoer uit 1722, op een erf dat ruim een eeuw ouder is. Het wordt al genoemd in het oudste register van Eext, uit 1612, en is daarmee een van de vier erven die toen al bestonden.

In 1612 woonde hier Otto Meursinge met zijn vrouw Jantien; haar achternaam werd niet opgeschreven. In 1630 vermeldt het register "Bartelt Meursing met zijn broeders en moeder." Die ene regel beschrijft een heel huishouden: een moeder, haar zoon en meerdere broers onder hetzelfde dak. In de jaren daarna wordt Bartelt alleen genoemd. Het register vertelt niet alleen wie er woonde maar ook hoe groot het huis was: 11 gebinten en 24 voet breed, en daarmee, voor zover het register de erven op dezelfde manier opmeet, het breedste huis van alle boerderijen die erin staan.

Het huidige gebouw is dus jonger dan het erf. Boele Freriks Julsing liet het in 1722 bouwen, mogelijk ter vervanging van een voorganger. Een hallenhuisboerderij was tegelijk woning, stal en bedrijfsruimte: mensen en vee leefden onder één groot dak, terwijl de onderschoer beschutting bood bij de ingang van het bedrijfsgedeelte. De brede bouwvorm vertelt iets over de omvang en betekenis van het erf binnen het dorp.

In 1962 werd de boerderij ingrijpend verbouwd tot woonhuis, met als opvallend onderdeel de aanleg van een zwembad in het pand. Zo laat Gieterstraat 1 twee tijden tegelijk zien: het erf herinnert aan de boerenfamilies die vanaf de zeventiende eeuw in de registers werden opgetekend, het huis aan de achttiende-eeuwse boerderijbouw en de twintigste-eeuwse aanpassing aan nieuwe woonwensen.