Landschapssporen

Eext

De ijsbaan in Eext, en de vorige die te diep was

Plek met een verhaal·Later gebruik

Aan de Kampstraat in Eext ligt sinds 1961 de ijsbaan van het dorp. Daarvoor werd geschaatst bij Eexterhalte, op een plek die de Schaopwas heette. Die oude baan was niet alleen klein maar ook plaatselijk uitzonderlijk diep: volgens de lokale overlevering was het water op sommige plekken ongeveer zes meter diep en zakte je aan de rand nog een meter in het veen.

De Schaopwas lag in wat waarschijnlijk een pingoruïne is, een komvormige laagte die in de laatste ijstijd rond een ijskern ontstond en later met water en veen volliep. De oude ijsbaan lag daarmee in een natuurlijk gevormde kuil. Landschappelijk was dat bijzonder, voor schaatswedstrijden onpraktisch: de baan was te diep, onregelmatig en mogelijk te klein.

Eext kende al vóór de oorlog georganiseerd schaatsen. In 1922 wordt een ijsvereniging of ijsclub genoemd, en op 16 januari 1941 werd opnieuw een ijsvereniging opgericht, nadat de VVV door de oorlogsomstandigheden geen geld meer had om wedstrijden te organiseren. De voormalige Schaopwas wordt in de schaatshistorische registratie als ijsbaanlocatie voor de periode 1933 tot 1950 genoemd.

Lang daarvoor werden al wedstrijden gehouden op de grote veenplas naast de weg naar Gieten, en de manier waarop dat werd betaald is het onthouden waard. De boermarke liet bodes langs de huizen gaan met de vraag of bewoners spek of bonen konden missen, en vrijwel elk huishouden droeg iets bij, ook wanneer dat thuis eigenlijk moeilijk uitkwam. De prijzen bestonden dus uit voedsel: bij de mannen kreeg de winnaar meestal vier spint bonen (één spint is ongeveer 5 liter), de tweede twee en de derde één; bij de vrouwen ging het om spek. Wie niet in de prijzen viel deelde mee in wat overbleef. Een deelnemer die volgens de krant al tweeënzeventig was, deed dus letterlijk mee voor spek en bonen.

De huidige ijsbaan is daarmee de opvolger van een oudere in een natuurlijk gevormde laagte. De verhuizing maakte het mogelijk een veiliger en beter bruikbaar ijsoppervlak dichter bij het dorp te organiseren.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).

Gegevens

Ligging
53.01497, 6.73702
Gebied
Eext
Zekerheid van de ligging
hoog

In de buurt

  1. Inbraak Gieterstraat 6Een inbraak aan de Gieterstraat in 1757, waarbij ook de kist van een dienstmeid met haar hele bezit verdween, eindigde zeven jaar later in een doodvonnis.130 m
  2. ≈ ZuiderbrinkEen van de grotere brinken van Drenthe, met de dobben waarin door de eeuwen heen vier dorpsgenoten verdronken.150 m
  3. Schaapskooi Gieterstraat 2Aan de Gieterstraat in Eext staat een achttiende-eeuwse schuur met schaapskooi en onderschoer: de laatste schakel van het systeem heide-potstal-es.160 m
  4. Gieterstraat 1Het Boelenhoes aan de Gieterstraat in Eext is van 1722, maar het erf staat al in het register van 1612 en had toen het breedste huis van het dorp.210 m
  5. De brand van 1869In de nacht van 6 december 1869 brandde het huis van burgemeester Braams af; het dorp collecteerde f 81,05 voor zijn dienstboden.220 m
  6. Huiszoeking bij CanningaTwee landwachters uit Eext arresteerden kapper Canninga en zijn onderduiker; beiden zaten tot de bevrijding vast. In 1947 volgde de rechtszaak.240 m
  7. De onweersbrand van 1885Op 8 juni 1885 sloeg de bliksem in de boerderij van Van Tarel aan de Hoofdstraat250 m
  8. Middenstraat 12Middenstraat 12 in Eext staat sinds 1672 in de haardstedenregisters; het huis dat er nu staat dateert uit 1750.280 m
  9. ZwerfkeiEen zwerfkei van ruim twee meter aan de Kerkstraat, uitzonderlijk omdat stenenroders in de negentiende eeuw juist de grote keien uit de akkers haalden.280 m
  10. Kloosterstraat 9Kloosterstraat 9 in Eext is een klein hallenhuis; de eerst bekende bewoner staat er in 1672, het Rampjaar, in het register.280 m

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.