Landschapssporen

Eext

De Kampakkers: vierduizend jaar op één akker

Plek met een verhaal·PrehistorieBekijk de kaart

De Kampakkers: vierduizend jaar op één akker
De plek van boven: de luchtfoto van 2024 met het reliëf uit het AHN eroverheen. · Foto: Luchtfoto: Beeldmateriaal Nederland (Kadaster), 2024; reliëf: AHN – CC BY 4.0

Ten westen van Eext ligt een akkercomplex waar meerdere archeologische registraties over elkaar heen liggen. Hier komen sporen samen van een celtic fieldEen prehistorisch akkersysteem van kleine, vierkante veldjes met lage wallen eromheen, als een honingraat. In Drenthe aangelegd vanaf de late bronstijd tot in de Romeinse tijd. Het Nederlandse woord is raatakker.Alle begrippen, neolithische bewoning, grafheuvels en hunebed D12.

Het celtic field is herkend op luchtfoto's uit 1952 en 1968, en in 1976 waren delen van de structuur vanaf de grond nog zichtbaar als verkleuringen in de akker. Volgens de provinciale registratie beslaat het herkenbare vlak ongeveer 300 meter van noord naar zuid en 200 meter van oost naar west. Een latere RAAP-kartering herkende hetzelfde vlak opnieuw met andere technieken: op het local relief model van het AHN2 en op satellietbeelden uit 2014 en 2017. De wallen zijn volgens die karteringHet systematisch in kaart brengen van sporen of vondsten. Bij een archeologische kartering lopen onderzoekers een terrein af en tekenen ze op wat er aan het oppervlak ligt, zonder te graven. Ook het intekenen van karrensporen of celtic fields op het hoogtebeeld heet zo.Alle begrippen zeer vaag, maar het celtic field als geheel is wel als zeker beoordeeld.

Ten noorden ligt een afzonderlijk geregistreerd terrein, Kampakkers-Noord, waar bij een kartering in 1975 bewerkt vuursteen en aardewerk uit het Neolithicumca. 5325 tot 1900 v.Chr.Meer over deze periode zijn gevonden. Aan de oostrand van het complex staat hunebed D12, een neolithisch grafmonument van ongeveer vijfduizend jaar oud.

Wat hier onder één veldnaam samenkomt, is dus een lange doorsnede van de geschiedenis: bewoning uit het Neolithicumca. 5325 tot 1900 v.Chr.Meer over deze periode, graven uit de Bronstijd1900 tot 800 v.Chr.Meer over deze periode of IJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode, akkers uit de Late bronstijd1200 tot 800 v.Chr.Meer over deze periode en ijzertijd en een hunebed uit het neolithicum. Daarbovenop ligt de huidige akker, die de naam Kampakkers aan het landschap heeft gegeven.

Zet eerst de celtic-fieldlaag aan, daarna het reliëf en het local relief model (op de kaart: kleine sporen). Toon op de kaart Met het blote oog is op de akker vrijwel niets meer van de oude structuur te zien; juist de combinatie van historische luchtfoto's en moderne hoogtegegevens maakt het onzichtbare landschap hier leesbaar.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: het schaduwreliëf en de kleine sporen (local relief model) uit het AHN.

Gegevens

Ligging
53.01413, 6.71822
Gebied
Eext
Perioden
Neolithicum, Bronstijd, IJzertijd
Zekerheid van de ligging
hoog

In de buurt van deze plek

  1. Hunebed D12Hunebed D12 op de Kampakkers is het meest gehavende van Eext; de cementen plombes waarmee Van Giffen verdwenen stenen markeerde zijn zelf weggezakt.370 m
  2. Grafheuvels KampakkersOp de Kampakkers bij Eext lagen ooit ongeveer tien grafheuvels in één groep; vijf daarvan zijn nu nog herkenbaar.380 m
  3. De brand van 1939In de zomer van 1939 brandde de boerderij van Jan Mennega aan de Anderenseweg af; de motorspuit uit Annen kwam te laat om meer te doen dan nablussen.600 m
  4. Hunebed D13D13 aan de westkant van Eext is een trapgraf: een zeldzaam type, en het trapje naar de grafkamer verdween al kort na 1768.670 m
  5. WesterholtEen grafheuvel op de rand van het dal van het Scheebroekerloopje bij Eext, voorlopig gedateerd in het neolithicum of de bronstijd.830 m
  6. Stationsstraat 24Het erf van Stationsstraat 24 in Eext gaat terug tot 1630; een van de bewoners, Jan Homan, was Ette van Drenthe.870 m
  7. KreushaarveenHet Kreushaarveen bij Eext is een reeks natte laagtes waar vuursteen en aardewerk zijn gevonden, van de oude steentijd tot het late neolithicum.900 m
  8. Eerste molenAan de weg van Eext naar Rolde stond een standerdmolen die Van Lier in 1760 tekende; in maart 1833 brandde hij in één nacht af.910 m
  9. ≈ SchoolplaatEext werd twee keer een schoolplaat van J.B. Wolters, getekend door Bernardus Bueninck; de jongste heet 'Een gezicht in Eext', uit 1919.1,1 km
  10. De brand van 1869In de nacht van 6 december 1869 brandde het huis van burgemeester Braams af; het dorp collecteerde f 81,05 voor zijn dienstboden.1,1 km

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.