De bevrijding op de Hoofdstraat, april 1945, zoals de foto's haar tonen

Midden in Rolde staan aan de Hoofdstraat twee panden tegenover elkaar: nummer 11, het oude gemeentehuis, en nummer 12, waar hotel Wageningen zat. Tussen die twee door reden in april 1945 de bevrijders door de Hoofdstraat.

Het geallieerde legerbericht van 12 april 1945 noemt Rolde één keer. Canadese troepen hadden ten oosten van Assen een spoorlijn afgesneden, "ongeveer 1 KM ten noordwesten van Rolde". Een dag later meldde Strijdend Nederland dat de 2e Canadese divisie Assen had bevrijd. Een verslag van wat er in Rolde zelf gebeurde, is in de kranten niet gevonden.

De beeldbank van het Drents Archief bewaart foto's van het Rolder Historisch Gezelschap. Datum en namen komen uit de bijschriften. Op 12 april rijden Canadezen de Hoofdstraat in, met rechts het gemeentehuis en links het hotel. Aan beide kanten staan veel inwoners. Een andere opname van die dag toont een menigte voor het gemeentehuis. Op een foto uit dezelfde maand staan heel veel mensen voor het hek van het gemeentehuis. Bij de stoep staat een marechaussee.

Een dag later, op 13 april, zijn er Franse parachutisten in het dorp. Het bijschrift spreekt van "Para's van het 2e regiment in jeeps". Achter het stuur van de eerste jeep zit vaandrig Marcel Edme, naast hem parachutist Thonnerieux. Naast de jeep staat luitenant Appriou. "Andere namen zijn niet bekend." Een tweede foto van dezelfde jeep staat er alleen bij als "ergens in Rolde". Op een foto uit april lopen twee Fransen door de Hoofdstraat, met militaire voertuigen, vlaggen in top en heel veel inwoners. Bij de Schipborgerweg in Anloo staat het verhaal van Franse parachutisten, gedropt in de nacht van 7 op 8 april. Of deze para's daarbij hoorden, zeggen de bijschriften niet.

Voor de veranda van hotel Wageningen staan drie leden van de Binnenlandse Strijdkrachten: Willem Kuiper, Emmie Suichies en Tonnis Takens. Achter hen de benzinepomp van Kamps en een ANWB-richtingaanwijzer. Dat bijschrift geeft alleen het jaar 1945.

Of er in Rolde gevochten is, of er doden vielen, en welke Canadese eenheid door de Hoofdstraat reed, staat in geen van deze bronnen. Wat er wel te zien is, is een boom. Zeventig meter noordelijker, bij Hoofdstraat 5, is kort na de bevrijding een bevrijdingsboom geplant.