Landschapssporen

Rolde

Het graf van timmerman Geert Koops op de begraafplaats van Rolde

Plek met een verhaal·Later gebruikBekijk de kaart

Aan de Hunebedweg, aan de rand van Rolde, ligt de algemene begraafplaats van het dorp. Ze werd gesticht in 1829 en in 1903 uitgebreid, en het oudste grafteken dat er staat dateert uit dat eerste jaar.

Het is het postament voor timmerman Geert Koops uit Grolloo. Volgens W. Houtman in De Kloetschup (2001) staat het zo'n 25 meter ten noorden van het stenen gebouwtje bij de ingang, en was de begrafenis van Koops op 6 januari 1829 de eerste op dit terrein. Op alle vier de zijden staan timmermansgereedschappen afgebeeld. Geen wapenschild, geen bijbeltekst. De zaag en de beitel waarmee hij zijn leven lang had gewerkt. Wie hier lag, was wat hij deed.

De begraafplaats zelf zegt ook iets over die tijd. Tot 1829 begroef men bij de kerk. Midden in het dorp dus, en een landelijk verbod op begraven binnen de bebouwde kom dwong dorpen een eigen terrein buiten de kern aan te leggen. Zo ontstonden overal in deze streek algemene begraafplaatsen aan de rand, langs een weg, precies zoals hier. Rolde wilde eerst niet. In december 1827 schreef het gemeentebestuur dat er naast de kerk nog wel begraven kon worden. Gedeputeerde Staten gaven de gemeente daarop twaalf dagen voor een voorstel. Het werden twee akkers op de esDe hoge, gezamenlijke akker van een esdorp. De boeren hadden er elk hun eigen stroken, maar de es werd als geheel omheind. Door eeuwen bemesting met plaggen is de grond er dik en bol geworden.Alle begrippen, gekocht van de kerkvoogden.

Onder de grond waar de begraafplaats zou uitbreiden, ligt ook iets ouders. RAAP zette er in 2015 drie proefsleuven. In alle drie lag een esdekDe laag van opgebrachte mest en plaggen bovenop een es, vaak een halve tot een hele meter dik. Wat eronder ligt, is daardoor goed bewaard gebleven.Alle begrippen van 25 tot 40 centimeter, en in twee ervan zaten daaronder sporen, vermoedelijk uit de Late bronstijd1200 tot 800 v.Chr.Meer over deze periode of IJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode. In het esdek lagen scherven handgevormd aardewerk, twee ervan uit de Late middeleeuwen1050 tot 1500Meer over deze periode. RAAP vond de vindplaats het bewaren waard.

Kijk naar het oosten. Op ruim 100 meter liggen de hunebedden D17 en D18, de Rolder Tweeling. Vijfduizend jaar grafcultuur op één perceel, van megalithische grafkamer tot een timmerman met zijn gereedschap in steen.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).

Gegevens

Ligging
52.98953, 6.64735
Gebied
Rolde
Zekerheid van de ligging
hoog

In de buurt van deze plek

  1. Graf Harry MuskeeHarry Muskee van Cuby + Blizzards ligt begraven achter de Jacobuskerk in Rolde. Hij bleef in Drenthe om de rust, de ruimte en de natuur.80 m
  2. ≈ Voorloper van RoldeOnder de begraafplaats van Rolde lagen twee nederzettingen: een uit de late ijzertijd en een uit de zesde tot achtste eeuw, vermoedelijk de voorloper van het dorp.100 m
  3. Hunebed D18Hunebed D18 in Rolde is waarschijnlijk het meest afgebeelde van Nederland, door de eik die er tot 1984 boven stond en toen weg moest.120 m
  4. Jacobuskerk RoldeIn de Jacobuskerk van Rolde kwam de Etstoel twee van zijn drie jaarlijkse zittingen bijeen; de derde was in de Magnuskerk van Anloo.140 m
  5. Hunebed D17In 1847 bood het markebestuur van Rolde hunebed D17 te koop aan. Na landelijk protest kocht het Rijk het in 1872 voor honderdvijftig gulden.150 m
  6. Bevrijding HoofdstraatOp 12 april 1945 reden Canadezen de Hoofdstraat van Rolde in, tussen gemeentehuis en hotel Wageningen; een dag later kwamen Franse para's.250 m
  7. Hamel in De BoerdennenDe Rotterdamse schapenschilder Willem Hamel kocht in 1890 het herenhuis De Boerdennen in Rolde; in de kerk hing zijn doek van de Rolder scheper.320 m
  8. Huissjoel RoldeHet huis in Rolde waar in een aparte kamer kerk werd gehouden; in 1937 kwam er achter het behang een schildering van Abrahams offer tevoorschijn.370 m
  9. Station RoldeHet station van Rolde was tweeënveertig jaar open, van 1905 tot 1947; het gebouw uit 1903 is van architect Eduard Cuypers.410 m
  10. Start eerste TT, 1925Op 11 juli 1925 startten zevenentwintig motorrijders op de brink van Rolde de eerste Nederlandse TT, en dus niet in Assen.540 m

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.