De akker bij het Noord-Willemskanaal waar de ploeg scherven uit de Romeinse tijd bovenhaalt

Aan de westrand van deze kaart, een paar honderd meter van het Noord-Willemskanaal bij Tynaarlo, staat een akker ingeschreven als terrein van hoge archeologische waarde. Er is niets van te zien. Op de monumentenkaart is het een vlak van bijna 1,5 hectare, in het veld een gewone akker.

Bij karteringenkarteringHet systematisch in kaart brengen van sporen of vondsten. Bij een archeologische kartering lopen onderzoekers een terrein af en tekenen ze op wat er aan het oppervlak ligt, zonder te graven. Ook het intekenen van karrensporen of celtic fields op het hoogtebeeld heet zo.Alle begrippen begin en eind jaren '90 werden hier grote hoeveelheden scherven gevonden, vooral uit de ijzertijdIJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode en de Romeinse tijdRomeinse tijd12 v.Chr. tot ca. 450 na Chr.Meer over deze periode, met enkele fragmenten verbrand bot. Karteren is over een akker lopen en rapen wat de ploeg naar boven heeft gehaald. Dat zegt dat er iets in de grond zit, maar niet precies waar, want scherven in de bouwvoor schuiven met elke ploegbeurt op.

In 1999 is er daarom geboord en opnieuw gekeken. De vondsten bleken het dichtst te liggen op het hoogste deel van het perceel, en verspreid ook daarbuiten. De vindplaats meet zo'n 165 meter doorsnee. De registratie spreekt van sporen van bewoning uit de ijzertijdIJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode en de Romeinse tijdRomeinse tijd12 v.Chr. tot ca. 450 na Chr.Meer over deze periode, en van activiteiten uit de middeleeuwenMiddeleeuwenca. 450 tot 1500Meer over deze periode.

De boringen brachten slecht en goed nieuws. Plaatselijk is het oorspronkelijke reliëf verlaagd, dus daar is de bovenkant van het oude landschap al weg. Maar vooral op de lagere delen is het bodemprofiel nog gaaf. Daar kunnen de sporen van de bewoning zelf nog onder de bouwvoor liggen, buiten bereik van de ploeg.

Het is niet de enige vindplaats uit die tijd langs het kanaal. Zo'n 1,5 kilometer zuidelijker, op de westoever, staat een tweede terrein ingeschreven. Daar werd in de jaren tachtig een grote hoeveelheid aardewerk uit de late ijzertijdLate ijzertijd250 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode en de vroeg-Romeinse tijd gevonden.