Het Natuurbad Tynaarlo, een zandgroeve van de spoorlijn

Net ten noorden van Tynaarlo, aan de overkant van het spoor bij het oude station Vries-Zuidlaren, ligt een plas van ongeveer 3 hectare met een zandstrand. Dat is het Natuurbad Tynaarlo, op oude ansichten het Strand- en Natuurbad Tinaarlo.

Het water staat in een gat in de grond. Volgens de Leekster courant van 1967 werd hier zand gegraven voor de aanleg van de spoorlijn Assen–Groningen. De groeve liep vol water en heette naar de zandleverancier Van Maanen's gat. Wanneer er voor het eerst gezwommen werd, is niet precies bekend. Een terugblik in een plaatselijk blad uit 2013 noemt 1928. De vroegste krantenberichten die we vonden, zijn van 1933.

In de jaren dertig werd het een bad voor de stad. In 1935 kwamen er douches bij, en er waren een tennisbaan, een theeschenkerij en een rotspartij van Drentse keien waar het water doorheen stroomde. Een krant schreef in 1937 dat het bad zuiver bronwater bevatte, "dat voortdurend onder medische controle staat". Datzelfde jaar werd in het paviljoen de Zwemclub Tinaarlo opgericht. Eigenaar Van Manen stelde het bad gratis beschikbaar voor wedstrijden. De gemeente Vries liet er alle schoolkinderen zwemles krijgen, en in 1941 kwam er een kampeerplaats van de ANWB.

Het bad was ook diep. Op sommige plekken stond vijf meter water, en in de kranten van de jaren dertig en veertig staan meerdere verdrinkingen.

Na de oorlog bleef het druk. In 1967 schreef de Leekster courant dat tienduizenden het natuurbad uit eigen ervaring kenden, maar dat weinigen van hen het dorp ernaast kenden. Eigenaar was toen fabrikant J.H. de Hoop, die het bad met verlies exploiteerde, zodat de krant vreesde dat het zou moeten sluiten. De Hoop overleed later dat jaar. In 1968 gingen er geruchten dat Philips het wilde kopen als ontspanningsoord voor zijn personeel. De executeur van de boedel noemde ze "van a tot z uit de duim gezogen".

Twee jaar later bleek wat er op de bodem lag. In augustus 1970 haalden duikers van de Mijnopruimingsdienst mortiergranaten, handgranaten en geweerpatronen uit de Tweede Wereldoorlog naar boven. Volgens oudere inwoners was het Engelse munitie die aan het eind van de oorlog met twee vrachtwagens in het bad was gestort. Wat nog te vervoeren was, ging naar Oudemolen om daar te ontploffen. Wat te ver was aangetast, liet men in het bad zelf springen.