Het celtic field bij de camping, en twee grafheuvels die er niet meer zijn

Bij de camping van Anloo ligt een terrein met veel sporen uit het verleden. De monumentenkaart registreert op dit terrein van vijfenhalve hectare naast een celtic field, bewoningssporen uit de ijzertijdIJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode en de Romeinse tijdRomeinse tijd12 v.Chr. tot ca. 450 na Chr.Meer over deze periode, en mogelijk een klein grafveld uit diezelfde eeuwen. Daaronder zit nog iets ouders: bewoning uit het mesolithicumMesolithicumca. 9700 tot 5325 v.Chr.Meer over deze periode en/of de bronstijdBronstijd1900 tot 800 v.Chr.Meer over deze periode. In 1980 kwam er neolithisch vuursteen boven de grond. Het Biologisch-Archeologisch Instituut heeft er onder leiding van professor A.E. van Giffen twee grafheuvels opgegraven, in 1936 en in 1939. De ene kwam uit de ijzertijd en de andere uit de bronstijd.

De heuvel van 1939 is waarschijnlijk de heuvel die Sake Jager in 1985 beschrijft als Anloo, tumulus I. Van Giffen groef hem op omdat hij bij de ontginning zou verdwijnen. Het was een heuvel van 1,30 meter hoog en zo'n 14 meter breed, volgens Jager in één keer opgeworpen op een lage natuurlijke kop. Bijgaven zaten er niet in. Jager dateert hem in de vroege bronstijdVroege bronstijd1900 tot 1575 v.Chr.Meer over deze periode of de eerste helft van de midden-bronstijdMidden-bronstijd1575 tot 1200 v.Chr.Meer over deze periode. Vlak ernaast groef Brunsting in september 1941 een tweede heuvel op die door de ontginning werd bedreigd, 2,30 meter hoog en zo'n 18 meter breed, in drie fasen gebouwd. In het oudste graf stond een standvoetbeker. Kolen (2005) noemt deze heuvel als voorbeeld van een oud graf dat in de midden-bronstijd werd opgehoogd. Het begon als een heuveltje van 8,5 meter uit de enkelgraftijd en groeide met plaggen uit tot 18 meter, met stenen rond de voet. Iets noordelijker werd in 1938 bij de ontginning een kleine kop afgegraven, waar urnen uit de late bronstijdLate bronstijd1200 tot 800 v.Chr.Meer over deze periode, een strijdhamer en een vuurstenen kling uit kwamen. Op dezelfde plek groef in 1958 een vijfjarige jongen uit Anloo scherven van een standvoetbeker op. Glasbergen vond daarna het grootste deel van de beker nog op zijn plek.

Van de heuvels is niets over. "Beide inmiddels geheel verdwenen", zegt de registratie over de twee van Van Giffen, en over het terrein als geheel: sterk verploegd.

De eigen kaartlagen laten zien wat er gebeurde. Zet in het menu de topografische kaarten van 1900, 1925 en 1940 aan en je ziet hier heide, ongedeeld en onbebouwd. Op de kaart van 1955 is het in rechte percelen verdeeld bouwland, met een weg erlangs en de eerste huizen. Toch was de ontginning al vóór 1940 begonnen. Dat laten de kop zien die in 1938 werd afgegraven en de heuvels die in 1939 en 1941 vóór de ploeg uit werden opgegraven. Wat de archeologen lieten liggen, is daarna onder de ploeg gegaan.

Op het hoogtebeeld is er dan ook niets meer van het verleden te vinden. Waar bij de andere celtic fields (raatakkers) in dit gebied het dambordpatroon van lage walletjes juist van bovenaf zichtbaar wordt, ligt hier een vlakke akker met ploegrichtingen erin en aan de zuidwestkant de gebouwen van de camping. Met luchtfoto's heeft Brongers in 1976 ten westen van de heuvels een celtic field uit de midden- en late ijzertijdLate ijzertijd250 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode gelokaliseerd, vermoedelijk hetzelfde als dat van de monumentenkaart. Ten oosten ervan wijzen vondsten aan de oppervlakte op nederzettingen van de trechterbekercultuurTrechterbekercultuur4000 tot 2700 v.Chr.Meer over deze periode en de standvoetbekercultuur.

Iets naar het noordwesten ligt het tweede terrein dat de monumentenkaart hier heeft geregistreerd, met een nederzetting uit dezelfde eeuwen en een rijk graf uit de ijzertijdIJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode.