De Heidehoeve: een boerderij op de heide bij Eexterhalte

Aan de Provincialeweg bij Eexterhalte, ruim zevenhonderd meter ten oosten van landgoed Heidehof, staat de Heidehoeve. Het was een boerderij op grond die kort daarvoor nog heide was. De stip staat op het woonhuis.

Op de topografische kaart van 1925 is hier alleen heide te zien. In januari 1940 vroeg D. Everts uit Wildervank een bouwvergunning aan. De familie Everts, houthandelaars uit Wildervank, bezat hier sinds 1927 grond en had op Heidehof al bos aangelegd. Welke D. Everts de boerderij liet bouwen, is niet duidelijk. Waarschijnlijk was het Dirk Everhard Everts, die na de dood van zijn vader Jan Melchior in 1937 de villa op Heidehof bezat. Zijn oom droeg dezelfde naam en had het bos van Terborgh bij Anloo. In de basisregistratie van gebouwen heeft het woonhuis bouwjaar 1940. Het is een breed huis onder een rieten kap. Boven de uitbouw met de hoge schoorsteen had de familie een jachtkamer.

Het werd een huurboerderij. De eerste pachter kwam uit Vlagtwedde en had zeven kinderen. Bij de boerderij hoorde 55 hectare grond, maar op maar 21 hectare lukte het boeren. "Voor de rest is het gewas zoo goed als mislukt", stond in 1941 in de krant. Dat kwam ter sprake door een ruzie over reisgeld. Twee van zijn kinderen gingen met de trein naar de gereformeerde school in Gasselternijveen, en de gemeente Anloo vond dat een boer met 55 hectare de helft van dat reisgeld zelf kon betalen. In Den Haag kreeg de pachter gelijk, juist vanwege die mislukte oogst.

Hij hield vol. In 1942 bood hij pootaardappelen te koop aan, Voran, Ultimus en Record, en hij zocht aardappelrooiers, een arbeider en een dienstmeisje. Vlak na de bevrijding zat hij er nog. Daarna kwam er een andere boer. Die zocht in 1949 een vaste arbeider met "kennis van selectie, tractor en melken": pootgoed, een tractor en melkkoeien. In juni 1950 verkocht hij zijn motor "wegens emigratie".

Diezelfde zomer verkocht de familie Everts de Heidehoeve aan een boer uit Roden, met 28 hectare cultuurgrond en 13 hectare heide. Kort daarvoor liepen vier koeien van de boerderij op een zondagmiddag het Boekweitenveentje in, een veenplas in de buurt, en zakten weg in de drassige bodem. Omwonenden haalden ze eruit.

Stroom van het net kwam er pas laat. In 1966 bood de boer een complete lichtinstallatie met een Lister-dieselmotor te koop aan, "wegens aansluiting net".

Op de kaart van 1970 ligt de Heidehoeve tussen lange, rechte akkers. Op de kaart van nu staat de boerderij midden in bos en heide. De akkers zijn weer natuur geworden.

Naar de boerderij heet ook een verhaal van Gerrit van Rossem, gedateerd winter 1997, dat dorpsmuseum De Kluis in zijn blad afdrukte. Daarin koopt de jonge Eduard Everts, enige zoon van een Groningse reder, de heide. Hij reist naar Zweden om de bosbouw te leren. Na een verloren liefde bouwt hij thuis de boerderij, naar het voorbeeld van een Zweedse hoeve. In de jachtkamer schildert hij boven de vuurplaats elk jaar zonder haar een druiventros.