Winckels en Goornakkers, waar de es twee keer iets prijsgaf
Plek met een verhaal·Prehistorie
Ten noordoosten van Rolde, op de bouwlanden die in de topografische registratie Winckels en Goornakkers heten, staan twee archeologische monumenten ingeschreven die niets laten zien. Geen heuvel, geen wal, geen verkleuring in het gras: twee vlakken op een kaart, van 1,3 en 2,7 hectare, 210 meter uit elkaar op een vlakke es van ruim 12,5 meter boven NAP.
Wat eronder zit is twee keer bij toeval gevonden. Bij een kartering in 1978 leverde het noordelijke terrein 19 scherven uit de IJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode op, met enkele vuurstenen werktuigen erbij; de registratie houdt het erop dat hier ook bewoning heeft gelegen uit een of meer perioden tussen het Laat-paleolithicumca. 30.000 tot 11.000 jaar geledenMeer over deze periode en de Bronstijd1900 tot 800 v.Chr.Meer over deze periode. In 1981 werd het zuidelijke terrein doorsneden door een sloot, en in dat profiel kwam op twee plaatsen aardewerk uit de ijzertijd of de Romeinse tijd12 v.Chr. tot ca. 450 na Chr.Meer over deze periode tevoorschijn – deels uit een kuil of een paalgat.
Die laatste bijzin is het belangrijkste van de hele inschrijving. Aardewerk in de bouwvoor kan overal vandaan komen: opgeploegd, aangereden met mest, verspreid door de tijd. Aardewerk in een kuil of een paalgat ligt nog waar iemand het heeft achtergelaten. De opsteller trekt daar de enige conclusie uit die te trekken valt: deze vondstomstandigheden geven aan dat verdere sporen mogelijk nog gaaf onder de bouwvoor zitten.
En dat is precies wat een es doet. Eeuwenlang plaggenmest opbrengen maakt de akker hoger en legt het oudere landschap eronder buiten bereik van de ploeg – en daarmee ook buiten het zicht. Op de hoogtekaart is hier een egaal vlak te zien en verder niets. Wat de twee monumenten aanwijzen is de mogelijkheid dat daar een nederzetting ligt, 180 meter van een celtic field dat Sake Jager als zeker heeft begrensd.
De pin staat op het noordelijke terrein en wijst het geregistreerde vlak aan, niet de plek waar de scherven lagen. Die staat in geen enkele bron.
Bekijk deze plek op de kaart →
Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).
Gegevens
- Ligging
- 52.99313, 6.66070
- Gebied
- Rolde
- Perioden
- Bronstijd, IJzertijd, Romeinse tijd
- Zekerheid van de ligging
- hoog
In de buurt
Hunebed D17In 1847 bood het markebestuur van Rolde hunebed D17 te koop aan. Na landelijk protest kocht het Rijk het in 1872 voor honderdvijftig gulden.830 m
Hunebed D18Hunebed D18 in Rolde is waarschijnlijk het meest afgebeelde van Nederland, door de eik die er tot 1984 boven stond en toen weg moest.870 m- ≈ Voorloper van RoldeOnder de begraafplaats van Rolde lagen twee nederzettingen: een uit de late ijzertijd en een uit de zesde tot achtste eeuw, vermoedelijk de voorloper van het dorp.960 m
Hamel in De BoerdennenDe Rotterdamse schapenschilder Willem Hamel kocht in 1890 het herenhuis De Boerdennen in Rolde; in de kerk hing zijn doek van de Rolder scheper.970 m- Graf Geert KoopsHet oudste grafteken op de begraafplaats van Rolde is uit 1829: een postament voor timmerman Geert Koops, met zijn gereedschap erop.980 m
Jacobuskerk RoldeIn de Jacobuskerk van Rolde kwam de Etstoel twee van zijn drie jaarlijkse zittingen bijeen; de derde was in de Magnuskerk van Anloo.1,1 km
Bevrijding HoofdstraatOp 12 april 1945 reden Canadezen de Hoofdstraat van Rolde in, tussen gemeentehuis en hotel Wageningen; een dag later kwamen Franse para's.1,2 km
Start eerste TT, 1925Op 11 juli 1925 startten zevenentwintig motorrijders op de brink van Rolde de eerste Nederlandse TT, en dus niet in Assen.1,2 km
Molen van BrandsTot 1919 had Rolde twee korenmolens; die van de familie Brands stond aan de Grolloërstraat en brandde in 1897 af met het koren van de halve buurt erin.1,2 km- Huissjoel RoldeHet huis in Rolde waar in een aparte kamer kerk werd gehouden; in 1937 kwam er achter het behang een schildering van Abrahams offer tevoorschijn.1,3 km
Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.