Bonnen, het esdorp naast de havezate

Ten oosten van Gieten ligt Bonnen, een oud esdorp dat in de middeleeuwenMiddeleeuwenca. 450 tot 1500Meer over deze periode is ontstaan. De kleine dorpskern, ruim tweehonderd bij driehonderd meter, staat geregistreerd als archeologisch waardevol terrein: onder de huidige bebouwing kunnen nog sporen liggen van eerdere bewoning. Die compacte omvang past bij een esdorp dat geleidelijk is gegroeid en nooit volgens een strak uitbreidingsplan is aangelegd.

Wat Bonnen bijzonder maakt is de voormalige havezate Entinge, ongeveer honderdvijftig meter ten noordoosten van het dorp, ook bekend als het Huis te Bonnen. In de zeventiende en achttiende eeuw woonde daar de adel, terwijl in Bonnen de boeren hun erven en akkers hadden. De havezate werd later Groot Hilbingshof genoemd en is uiteindelijk afgebroken; bovengronds is er vrijwel niets van over, al zijn in de akker nog kleine hoogteverschillen zichtbaar. Aan De Bonne staat Klein Hilbingshof, een boerderij die gedeeltelijk uit de zeventiende eeuw dateert. Die naam is de zichtbare verbinding tussen het oude boerenbedrijf en het huis van stand.

De grens tussen Gieten en Bonnen is tegenwoordig nauwelijks meer te herkennen, doordat de bebouwing van beide plaatsen in de twintigste eeuw naar elkaar toe is gegroeid. Op oudere kaarten liggen de dorpen nog duidelijk los van elkaar. Bonnen is dus meer dan een wijk van Gieten: het is een zelfstandig ontstaan esdorp met een eigen archeologische geschiedenis.