De grafheuvels van Varik, in 1989 hersteld

Ten zuidoosten van Gieten liggen in het bos vier grafheuvels onder de veldnaam Varik, verdeeld over twee terreinen. Op het westelijke ligt één zeer grote heuvel. Ongeveer honderdvijftig meter oostelijker liggen drie kleinere.

Geen van de vier is wetenschappelijk onderzocht. Hun ouderdom kan dus niet precies worden vastgesteld. Op grond van vorm en ligging kunnen ze uit het neolithicumNeolithicumca. 5325 tot 1900 v.Chr.Meer over deze periode, de bronstijdBronstijd1900 tot 800 v.Chr.Meer over deze periode of de ijzertijdIJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode dateren, en meer zekerheid is zonder opgraving niet mogelijk.

De heuvels hebben ook een jongere geschiedenis, en die is minder fraai. Alle vier raakten in de loop van de tijd beschadigd, en bij twee van de drie oostelijke zat een oude ingraving precies in het midden. Dat kan erop wijzen dat iemand vroeger probeerde te vinden wat erin begraven lag. In 1989 zijn alle vier door het Drents Museum gerestaureerd.

De twee terreinen liggen net buiten de noordoostelijke arm van het Droogdal Bonnerveld, op een droge rug tussen twee vertakkingen van het dal. Dat was een geschikte plek voor een grafheuvel. Hoog, droog en goed zichtbaar in het landschap.

De pin staat tussen de twee terreinen in. Dat de heuvels bewaard zijn gebleven danken ze aan het bos. Op de omliggende es zouden ze door eeuwenlang ploegen waarschijnlijk grotendeels zijn afgevlakt.