Landschapssporen

Spijkerboor

De herberg bij de brug in Spijkerboor, en de kram van Anton Link

Plek met een verhaal·Later gebruik

De herberg bij de brug in Spijkerboor, en de kram van Anton Link
Hotel Boelens aan de Oostermoer 1, tussen 1910 en 1915, met gasten op het terras. Maker onbekend; de beeldbank van het Drents Archief meldt het beeld als niet auteursrechtelijk beschermd. · Foto: Collectie Drents Museum (DM0201080101), via de beeldbank van het Drents Archief – Publiek domein

Aan de Oostermoer 1 in Spijkerboor, bij de brug over de Hunze, staat café 't Keerpunt. In een muur van dit pand zat een kram. Daaraan lag in september 1780 een moordenaar aan de ketting.

In 1737 werd Willem Grevijlink verlaatsmeester in Spijkerboor. Hij begon er een winkel en herberg. In 1747 kwam er ten zuiden van het verlaat een klapbrug. Bij die brug bouwde Grevijlink rond 1750 het pand dat nu 't Keerpunt heet. Dat schrijven een scriptie uit 2019 en de Encyclopedie Drenthe.

Op 14 september 1780 vermoordde de Duitser Anton Link dominee J. Ledeboer, even buiten Zuidlaren aan de weg naar Anloo. Volgens de krant van 1938 greep Arend Stoker, de eigenaar van de herberg in Spijkerboor, hem met hulp van zijn buurman. In de herberg legden ze Link vast met een keten aan een kram in de muur. Hij werd in Assen geradbraakt.

Hetzelfde hotel tussen 1940 en 1944.
Hetzelfde hotel tussen 1940 en 1944. · Beeld: Collectie Drents Museum (DM0201080102), via de beeldbank van het Drents Archief – Publiek domein

Die kram werd een bezienswaardigheid. Bij een verbouwing in 1879 werd hij "zorgvuldig losgewerkt en weer in den vernieuwden muur gemetseld". Schaatsenrijders die de herberg aandeden, kwamen kijken naar de kram en naar kastelein Geert Jepping, die "om en bij een 280 pond" woog.

In 1885 heette de zaak Hotel Spijkerboor. Bij hotelhouder G. Jipping stonden toen drie zwartbonte vaarzen gestald. Een krant noemde de oude Jipping later "in zijn tijd de zwaarste man van heel Drenthe". Op 8 januari 1893 was het de herberg van de weduwe Jipping. Op haar verzoek wilde marechaussee Jan van Wijk een man uit de zaal zetten. Een man uit Eext duwde hem weg. Buiten stonden een dertig man bij elkaar. Terwijl zijn collega Jan Helder de naam van de man probeerde te achterhalen, hield Van Wijk de rest met getrokken sabel tegen.

Over hoeveel er van de herberg van 1780 over is, spreken de bronnen elkaar tegen. De krant van 1938 noemt de verbouwing van 1879. De Encyclopedie schrijft dat het pand in de negentiende eeuw een extra verdieping kreeg. De krant van 1963 houdt vol dat de voorgevel niet veranderd is sinds de moordenaar er was. Van de kram staat in elk geval opgeschreven dat hij bleef. Na 1963 zwijgen de bronnen.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).

Gegevens

Ligging
53.07638, 6.76484
Gebied
Spijkerboor
Zekerheid van de ligging
midden

In de buurt

  1. SpijkerboorSpijkerboor is een veenontginningsdorp op de grens waar het zand van de Hondsrug ophoudt en het veen van het Hunzedal begint.50 m
  2. Eerste molenIn 1771 kreeg Spijkerboor zijn eerste molen, op de plek van de huidige weg naar Annen; de familie Hubbeling maakte er vanaf 1832 ook een oliemolen van.60 m
  3. Molen van GlasAan de hoofdweg stond de molen die na de brand van 1857 werd herbouwd en naar molenaar Glas ging heten; zijn voorganger had in 1856 de eerste stoommachine van Drenthe.70 m
  4. ≈ TolhuisBij de Hunzebrug bij Spijkerboor stond vanaf 1849 het tolhuis van de kunstweg naar Annen; oogst, mest en heideplaggen waren vrijgesteld van tol.90 m
  5. Keerschut SpijkerboorIn de Hunze bij Spijkerboor stond tot 1885 een vallaat; in 1855 klaagde een inzender dat de vallaatmeester het 's nachts sloot om te vissen.330 m
  6. Vindplaats SpijkerboorAchter een woonhuis in Spijkerboor ligt een dekzandrug van nog geen tachtig meter waar amateurs in 1976 en 1978 vuursteen vonden.370 m
  7. HooilandenOp een deels ontzande rug in de Hooilanden lagen mesolithisch vuursteen en een scherf uit de late bronstijd – dezelfde droge kop, duizenden jaren later.580 m
  8. ≈ Visweer 1309In 1309 moesten drie huizen in Annen een vernielde visweer in de Hunze op eigen kosten herstellen. In die uitspraak duikt het dorp voor het eerst op.1000 m
  9. Egberts LentAan de Hunzeweg in Nieuw Annerveen staat Egberts Lent, een krimpenboerderij uit 1810 met een gebint uit 1725 en een muurplaat uit 1680 erin.1,1 km
  10. Dekzandrug AnnerveenEen dekzandrug bij Nieuw-Annerveen met sporen uit het laat-paleolithicum en het mesolithicum, deel van een reeks vindplaatsen langs de Hunze.1,4 km

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.