Het jachtopzienershuisje van Kniphorst, herkenbaar aan zijn beuken

Van dit huisje is niets meer overeind, maar het staat er nog wel. Het rapport van 2007 noemt het een verdwenen jachtopzienershuisje, nog herkenbaar aan oude beuken en aan kelderfundamenten – en dat zijn precies de twee dingen die een huisplaats in een bos overleven: de bomen die er bij horen, en het gat waarin de kelder zat.

Op het hoogtebeeld is het terug te vinden. Rond het opgegeven punt ligt een compact plateau van ongeveer twintig meter dat zesentwintig centimeter boven zijn omgeving uitkomt, met uitschieters tot een halve meter. In een bosperceel waar de ruis op het reliëf negenentwintig centimeter is, is dat geen bewijs maar wel het juiste soort vorm: puin en fundament zakken niet weg, ze blijven liggen als een lage verhoging met de maat van het huis dat erop stond.

Waarom hier een jachtopziener woonde is uit de buren af te lezen. Honderdzestig meter noordelijker staat hunebed D8, dat notaris Casper Everhard Kniphorst in 1871 aan de provincie schonk; zijn familie had dit deel van de heide in de tweede helft van de negentiende eeuw in één blok bij elkaar gekocht en er bos op laten planten. Vierhonderd meter zuidwestelijker lag hun zomerverblijf Villa Maria, met een belvedère en een vijver. Een landgoed van die maat vraagt iemand die er woont, het wild beheert en let op wie er komt, en die woonde hier.

Rond 1920 ging het bos over op Kröller, en de naam Kniphorstbos bleef terwijl de eigenaar verdween. Het huisje verdween met hem, ergens in die eeuw; wanneer precies staat in geen bron die we hebben.