De Rug van Rolde met het Taarlosche Veentje

Een goed afleesbaar stuk van de Rug van Rolde, de keileemrug die naast de Hondsrug loopt en met dezelfde ijsstroom is gevormd. Op de rug ligt een bolle es, in de flank een pingoruïne – het Taarlosche Veentje – (in de literatuur ook het Taarlose of Looner veentje, en een van de slechts twee laagtes in dit beekdalgebied waarvan de pingo-herkomst bevestigd is; er liggen twee AMK-terreinen op, met bewoningssporen uit het laat-paleolithicum en/of vroeg-mesolithicum) en aan de rand een hunebed. Er zijn ook vuursteenvondsten gedaan die op een prehistorisch jachtkampje wijzen, precies wat je verwacht bij een ven op een hoge droge rug. Op de hoogtekaart zie je de rug als een brede verhoging waarop de es als een tweede, kleinere bult ligt. Die rug was bovendien een route. Rolde lag volgens het monumentenboek van Drenthe aan een brede baan van karrensporen die over de Rolderrug van Coevorden naar Groningen liep – de westelijke van de twee takken die deze kaart laat zien, met de oostelijke over de Hondsrug via Eext en Gieten. Pas later kwamen er wegen verder naar het westen, over Assen, en verder naar het oosten, over Gieten, en werd de dwarsverbinding Gieten-Rolde-Assen aangelegd. De sporen in het veld zijn ouder dan al die wegen.