Celtic field bij Gieten
Plek met een verhaal·PrehistorieBekijk de kaart
Op de flank van de Hondsrug ten oosten van Eext ligt een prehistorisch akkercomplex, ook wel celtic fieldEen prehistorisch akkersysteem van kleine, vierkante veldjes met lage wallen eromheen, als een honingraat. In Drenthe aangelegd vanaf de late bronstijd tot in de Romeinse tijd. Het Nederlandse woord is raatakker.Alle begrippen of raatakker genoemd. In dit gebied komen tientallen van zulke complexen voor, vrijwel altijd op die flanken.
Een celtic field bestaat uit veel kleine akkertjes die samen een groot landbouwgebied vormen. De percelen waren vaak ongeveer dertig bij dertig meter groot en werden van elkaar gescheiden door lage wallen. Zo ontstond het kenmerkende honingraatpatroon. Lang is aangenomen dat die wallen vanzelf groeiden, doordat plaggenStukken heide- of grasgrond met de wortels erin. Ze werden gestoken, in de stal onder het vee gelegd en met de mest erin naar de akkers gebracht.Alle begrippen, stenen, stronken en oogstresten bij het bewerken aan de randen werden verzameld. Een opgraving in 2010 bij Zeijen, even buiten deze kaart, spreekt dat tegen. Bijna alle stenen zaten daar in de ondergrond en niet in de wal. De wallen bleken opgeworpen uit grond met huisafval en mest erdoor, deels van elders aangevoerd.
De ligging op de Hondsrug was gunstig. De grond lag hoog genoeg om niet voortdurend nat te zijn, terwijl de akkers dichtbij lagere gronden lagen die voor beweiding, hooiland en water konden worden gebruikt.
Zet de jaarschuif op 1900 en je ziet dat deze plek toen nog onder de heide lag. Toon op de kaart Dat is waarschijnlijk de reden dat de structuur hier relatief goed bewaard is gebleven; waar eeuwenlang is geploegd en geëgaliseerd zijn de lage wallen en perceelsgrenzen van celtic fields meestal verdwenen.
Bekijk deze plek op de kaart →
Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK), met de topografische kaart van 1900 eroverheen (Kadaster).
In de buurt van deze plek
- 26 grafheuvels ZwanemeerIn het Zwanemeerbos liggen zesentwintig brandheuvels uit de ijzertijd, pas in 1993 ontdekt; de Oude Groningerweg slingert er dwars doorheen.60 m
ZwanemeerbosDoor het Zwanemeerbos tussen Eext en Gieten loopt de Oude Groningerweg, met grafheuvels erlangs waar in 1672 Bommen Berend passeerde.190 m- 11 grafheuvels ZwanemeerIn het Zwanemeerbos bij Gieten liggen elf grafheuvels op een dekzandrug, in 1993 ontdekt en herkend als brandheuvels uit de ijzertijd.220 m
Natuurbad ZwanemeerIn het Zwanemeerbos lag geen meer; in 1935 opende er een natuurbad met water uit 130 meter diepte, dat eerst door een betonnen goot opwarmde.310 m
Oorlogsgraven GietenOp de begraafplaats van Gieten liggen zeven Britse oorlogsgraven van één bemanning: alle zeven van 7 Squadron, gestorven op 21 oktober 1943.420 m- Celtic field 1968Bij het Zwanemeer bij Gieten ligt een celtic field van honderd bij honderd meter, in 1968 ontdekt op een luchtfoto omdat de wallen in het gewas aftekenden.430 m
- VijzelkampenZes kleine ijzertijdheuvels op een dekzandrug bij het Zwanemeer, restant van een grafveld van minstens acht; zonder reliëfkaart nauwelijks te zien.460 m
LOFAR RS406Tussen de N34 en het Zwanemeerbos staat LOFAR-station RS406, een radiotelescoop zonder bewegende delen, tweehonderdveertig meter van een ijzertijdakker.600 m- VijzeleschOnder het restant van de afgegraven Vijzelesch ligt een nederzetting uit de Romeinse tijd, opgegraven door Van Giffen in 1932 en 1935.710 m
Rotonde N33/N34Bij de aanleg van Verkeersplein Gieten lag de Hondsrug in 2010 over ongeveer vijfhonderd meter in dwarsdoorsnede open.800 m
Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.