Landschapssporen

Eext

Het graf onder Galgwandenveen III: beker, hamerbijl en een dolk uit Frankrijk

Plek met een verhaal·PrehistorieBekijk de kaart

Het graf onder Galgwandenveen III: beker, hamerbijl en een dolk uit Frankrijk
De standvoetbeker met visgraatversiering uit het graf onder Galgwandenveen III, opgegraven in 1970. De foto toont het voorwerp in het Drents Museum, niet de vindplaats. · Foto: Collectie Drents Museum (1970-XII-28) – CC BY-NC 4.0

Aan de rand van de Noordes van Eext, een kleine 250 meter ten zuidoosten van het Galgwanderveen, lag een grafheuvel die in 1970 al was weggeploegd. Op een paar tientallen meters staat de Drewelik nog wel overeind. Van deze heuvel was alleen de onderkant over, onder de bouwvoor.

S.W. Jager telde in 1985 twee heuvels die in 1970 bij het veen werden onderzocht. Galgwandenveen I lag op de zuidoostflank van de pingowal. Deze lag verder weg, op de rand van de esDe hoge, gezamenlijke akker van een esdorp. De boeren hadden er elk hun eigen stroken, maar de es werd als geheel omheind. Door eeuwen bemesting met plaggen is de grond er dik en bol geworden.Alle begrippen.

Er ging één sleuf doorheen, 17 meter lang en 3 meter breed, met een korte zijsleuf waar het graf opdook. Dat was genoeg om de opbouw te lezen. De heuvel was in drie keer opgeworpen en werd uiteindelijk 16 tot 17 meter breed. De eerste was een heuvel van geel zand van ongeveer 10 meter. De twee uitbreidingen daarna hadden geen herkenbare opbouw. Er lagen geen graven in.

Het graf onder de eerste heuvel was een kuil van 10 tot 20 centimeter in de oude bodem. Van het lichaam was niets over. Wel lag er houtskool in een rechthoek van ongeveer 2,80 bij 0,90 meter, de rest van een verkoolde kist. De kist was niet onder het oude oppervlak gezakt.

In het graf lagen vier voorwerpen. Een standvoetbeker van ruim 22 centimeter hoog, met op de bovenhelft elf rijen indrukken in een visgraatpatroon. Een hamerbijl van doleriet van 15,4 centimeter. Een vuurstenen bijltje van 6,7 centimeter, met op één vlak een glans die erop wijst dat het in een steel heeft gezeten. En een dolk van 23,7 centimeter, van vuursteen uit Grand-Pressigny, dat het Drents Museum Frans vuursteen noemt. Jan Kolen noemt het een wel heel karakteristieke set. J.N. Lanting kent dezelfde combinatie van beker, Grand-Pressigny-dolk en hamerbijl uit meer graven, waaronder een tweede uit Eext, van 1955.

De dolk uit hetzelfde graf, 23,7 centimeter lang, van vuursteen uit Grand-Pressigny.
De dolk uit hetzelfde graf, 23,7 centimeter lang, van vuursteen uit Grand-Pressigny. · Beeld: Collectie Drents Museum (1970-XII-26) – CC BY-NC 4.0

Houtskool van de kist is twee keer met de koolstofmethode gedateerd: 3935 (plus of min 35 jaar) oud en 3940 (plus of min 30 jaar) oud. De twee uitbreidingen van de heuvel dateert Jager in de Vroege bronstijd1900 tot 1575 v.Chr.Meer over deze periode of de eerste helft van de Midden-bronstijd1575 tot 1200 v.Chr.Meer over deze periode. De heuvel is later nog twee keer opgehoogd, zonder dat er voor zover bekend iemand in werd begraven.

De grote heuvel aan de noordkant van het veen, ruim 300 meter hiervandaan, leverde in 1936 een uitrusting op die erop lijkt: een zigzagbeker, een strijdhamer, een vuurstenen bijltje en een Grand-Pressigny-dolk. Dat is een ander graf. Twee doden met bijna dezelfde bijgaven, op twee heuvels langs dezelfde rand van het veen.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).

Gegevens

Ligging
53.02892, 6.72919
Gebied
Eext
Periode en cultuur
Enkelgrafcultuur, Bronstijd
Zekerheid van de ligging
hoog

In de buurt van deze plek

  1. DrewelikBij het Schuilingsbosje ligt een grafheuvel in twee fasen; in de oudste tekende zich de lijkschaduw af van iemand die op zijn linkerzij hurkte.50 m
  2. Pingo EvertsbosDeze pingoruïne in het Evertsbos werd in 1925 een visplas; de vereniging telt sindsdien precies zeven leden uit Eext en zeven uit Gieten.260 m
  3. Grafheuvels GalgwanderveenBij het Galgwanderveen bij Eext liggen vier grafheuvels op en naast de wal van een pingoruïne; drie ervan zijn door Van Giffen opgegraven.330 m
  4. Kerkhof EextHet kerkhof van Eext ligt buiten het dorp door het begraafverbod van 1829; er liggen vijf oorlogsslachtoffers, onder wie verzetsman Jan Braams.610 m
  5. Keien Anloo–EextZwerfstenen op de grens tussen de boermarken van Anloo en Eext, vastgelegd in 1718; van de drie geregistreerde zijn er twee teruggevonden.660 m
  6. ≈ De OldehofBoerderij De Oldehof bij Eext ging in 1672 in vlammen op: volgens de overlevering weigerde de eigenaar de troepen van Bommen Berend te betalen.730 m
  7. OnderduikersholIn juni 1943 groef Jacob Wiersema een schuilplaats in een heuvel in het Evertsbos bij Anloo, met een dak van stammen onder heideplaggen.760 m
  8. VeldwachterswoningToen Eext in 1904 een rijksveldwachter kreeg en er geen huis voor hem was, lieten boeren uit het dorp er samen een bouwen, voor 1348 gulden.780 m
  9. KarrensporenTen noorden van Eext liggen tientallen parallelle geulen naast elkaar, samen soms ruim honderd meter breed: uitgesleten door eeuwen karren.780 m
  10. School van EextDe school van Eext gaat terug tot 1648; het gebouw aan 't Witzand is een woonhuis uit 1991 dat aan het dorpshuis van 1950 is vastgebouwd.780 m

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.