≈ De palissadeheuvels van Nijlande, opgegraven toen ze werden geëgaliseerd

Op 3 maart 1939 kreeg A.E. van Giffen in Groningen een telefoontje uit Rolde. Bij Nijlande was J.S. Jansen op zijn land een grafheuvel aan het egaliseren, en daarbij waren een stenen hamer en een bronzen naald boven gekomen. Van Giffen wist hem over te halen het afgraven om te zetten in een opgraving. Van 6 tot 15 maart groeven 6 arbeiders uit de werkverruiming twee heuvels af, op een laatste stukje heide in een perceel dat verder al ontgonnen was.

Beide heuvels bleken in fasenfaseEen periode in het gebruik van een plek die archeologen in de grond kunnen onderscheiden. Een grafheuvel die in twee fasen is opgeworpen, kreeg eerst een graf met een heuvel, en later een tweede graf waarvoor de heuvel werd opgehoogd.Alle begrippen te zijn opgeworpen. Onder de ene lag een lage heuvel uit de overgang van de steentijd naar de bronstijdBronstijd1900 tot 800 v.Chr.Meer over deze periode; daaroverheen kwam later een plaggenheuvel van 14 meter met een krans van palen langs de rand, een palissade. Ook de tweede heuvel had een palissade. Daarna werd er nog lang begraven: tegen de heuvels lag een bijzetting binnen een rechthoekige greppel, uit het eind van de bronstijd of het begin van de ijzertijdIJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode.

Van Giffen zag in de twee heuvels een bevolking die trouw bleef aan de begraafplaats van haar voorouders, van de jonge steentijdJonge steentijdca. 5325 tot 1900 v.Chr.Meer over deze periode tot in de ijzertijdIJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode. Het onderzoek was tegelijk het einde ervan: na de opgraving werd het land geëgaliseerd, en van de heuvels is niets over.