Landschapssporen

Rolde

Het wijkgebouw van het Groene Kruis, begonnen in een schaapskooi

Plek met een verhaal·Later gebruik

Het wijkgebouw van het Groene Kruis, begonnen in een schaapskooi
Ansicht van het Groene Kruisgebouw aan de Zuides in Rolde, uitgegeven door R. Reinders in Rolde en gedrukt door Jos Pé in Arnhem, 1965. Rechts, dwars tegen het gebouw aan, de woning van de wijkverpleegster. Maker onbekend; de beeldbank van het Drents Archief meldt het beeld als niet auteursrechtelijk beschermd. · Foto: Collectie Rolder Historisch Gezelschap (RO010125001), via de beeldbank van het Drents Archief – Publiek domein

Aan de zuidkant van Rolde, waar nu huizen aan de Zuides staan, stond het wijkgebouw van het Groene Kruis. Het is het soort gebouw dat in elk Drents dorp stond en op geen enkele monumentenlijst terechtkomt. Daar zat de wijkverpleegster, daar werd je kind gewogen, daar haalde je de krukken.

De vereniging is ouder dan het gebouw. In februari 1908 begonnen volgens de voorzitter "enige ondernemende lieden" in de gemeente een kruisvereniging, en ze deden dat in een schaapskooi. Pas in 1936 verrees het eerste wijkgebouw. In 1956 gaf de ledenvergadering het bestuur toestemming om plannen te laten maken voor een nieuw pand.

Dat ging op 23 december 1958 open, op de dag dat de afdeling ook haar vijftigjarig bestaan vierde, in hotel Piest. Na de toespraken liep het gezelschap achter muziekkorps Euterpe aan naar het gebouw. Daar stonden Elsje Meijers van negen jaar en Eefje Komduur van acht in verpleegstersjurkjes te kleumen, met de sleutel op een kussen. Het slot was nieuw en wilde niet meteen open.

Binnen zat wat een dorp aan zorg nodig had. Een kamer waar een tandarts uit Assen praktijk zou houden, een dokterskamer, een onderzoekslokaal voor kleuters en baby's met kleedkamertjes, een wachtkamer die tegelijk vergaderzaal was met een groot raam op het zuiden, een magazijn en een keukentje. Dwars daartegenaan stond de woning van de wijkverpleegster. Zij woonde op haar werk.

Wat zo'n afdeling deed, reikte verder dan het dorp. Het Groene Kruis had een afdeling Moeder en Kind die moedercursussen gaf, en in oktober 1941 stond zuster Bonnema uit Rolde voor zo'n cursus in Vries, met 19 cursisten. Bij zulke cursussen hoorden een film over het consultatiebureau en zelfgemaakte babykleertjes, die aan het eind werden bekeken en beoordeeld.

Het gebouw kwam er met subsidie van drie gemeenten: Assen, Rolde en Anloo. Daarmee is meteen gezegd hoe ver zo'n wijk reikte. En het oude gebouw had personeel dat met de sloop verdween: bij de opening nam het bestuur afscheid van het echtpaar Schutrup, dat tot dan conciërge was geweest.

Op de ansicht van 1965 is te zien hoe dat eruitzag: een lage vleugel met grote ramen, en rechts daartegenaan de woning, met een buitentrap.

Het gebouw is er niet meer.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK), met de topografische kaart van 1970 eroverheen (Kadaster).

Gegevens

Ligging
52.98303, 6.64745
Gebied
Rolde
Zekerheid van de ligging
hoog

In de buurt

  1. Molen van RoldeDe korenmolen van Rolde uit 1873 staat op een heuveltje zonder inrit: een grondzeiler en geen beltmolen. Tot 1919 had het dorp er twee.170 m
  2. Molen van BrandsTot 1919 had Rolde twee korenmolens; die van de familie Brands stond aan de Grolloërstraat en brandde in 1897 af met het koren van de halve buurt erin.210 m
  3. Start eerste TT, 1925Op 11 juli 1925 startten zevenentwintig motorrijders op de brink van Rolde de eerste Nederlandse TT, en dus niet in Assen.220 m
  4. Huissjoel RoldeHet huis in Rolde waar in een aparte kamer kerk werd gehouden; in 1937 kwam er achter het behang een schildering van Abrahams offer tevoorschijn.380 m
  5. ≈ Vuursteenatelier WolvenveenBij het Wolvenveen in Rolde vond L. Hoven in 1990 ruim zeshonderd stukken vuursteen: geen kampement maar een atelier, waar knollen werden voorbewerkt.420 m
  6. Schultehuis RoldeAan de Grote Brink in Rolde staat het zogenaamde schultehuis, waar mr. Hendrik Homan woonde, 48 jaar burgemeester en de laatste uit een familie van schulten.440 m
  7. Bevrijding HoofdstraatOp 12 april 1945 reden Canadezen de Hoofdstraat van Rolde in, tussen gemeentehuis en hotel Wageningen; een dag later kwamen Franse para's.490 m
  8. Hamel in De BoerdennenDe Rotterdamse schapenschilder Willem Hamel kocht in 1890 het herenhuis De Boerdennen in Rolde; in de kerk hing zijn doek van de Rolder scheper.490 m
  9. LanddagterreinEen zandverstuiving in het Boerbos werd in 1936 het landdagterrein van Rolde; in 1941 stonden er twintigduizend mensen naar Mussert te luisteren.560 m
  10. Jacobuskerk RoldeIn de Jacobuskerk van Rolde kwam de Etstoel twee van zijn drie jaarlijkse zittingen bijeen; de derde was in de Magnuskerk van Anloo.650 m

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.