Het Rotholtien, het laatste stukje van het Loe
Plek met een verhaal·Marke en boerenlandBekijk de kaart
Ten westen van Anloo, waar de akkers van de Noordes afdalen naar het dal van het Anloërdiepje, ligt tussen de velden een bosje met een spitse punt naar het zuidwesten. Op de topografische kaart van 1900 staat het er al, als loofbos, in dezelfde vorm. Volgens Hans Elerie is dit het Rotholtien, het enige wat over is van het Loe, het bos waar Anloo zijn naam aan dankt.
Het Loe was van de bisschop. Toen die zijn hof in Anloo in 1314 in erfpacht uitgaf, bestond het volgens de akte uit akkers en weidewoud, een bos waar ook vee in liep. De hof grensde eraan, met een omheining ertussen. De meeste veldnamen met holtEen bos van de marke, waar de boeren hout haalden voor gereedschap, heiningen en de bouw. Het kappen was aan regels gebonden. De naam leeft voort in veldnamen.Alle begrippen liggen op en rond de Noordes. Aan de noordrand liggen de Holtakkers en de Hilgenbrink, volgens Elerie het Hilligenholt waar in 1545 armen hun brandhout mochten sprokkelen. Wat verder van het dorp, richting het beekdal, lag het westelijke holt. Ook dat hoorde bij de hof.
De naam vertelt wat er met dat bos gebeurde. Rot of rode wijst op gerooid bos, en aan de westkant van de Noordes liggen de Rotakkers. Elerie rekent ze tot de tweede ontginningsronde, na 1314, toen de pachters zich verplichtten het weidewoud binnen zes jaar tot bouwland te maken. Het Rotholtien, het kleine holt bij die akkers, lag ernaast.
Het holt hield lang stand. Volgens Jan Kolen noemt de willekeurEen regel die een gemeenschap zelf vaststelde, zoals de boeren van een marke of de Etstoel, bijvoorbeeld over het weiden van vee, het steken van plaggen of het kappen van hout. Wie zich er niet aan hield, kreeg een boete.Alle begrippen van 1618, de dorpsregels van Anloo, het Rotholtien naast de eikenbomen in het Broek. Op een kaart van landmeter L. Grevijlink uit 1777 ligt het als een strook langs de westkant van 'Het Rot Zaailand', met de aantekening dat er nog enige bomen staan, "dog voor 't meestendeel weggehouwen".
Een deel van het holt is ooit akker geweest. Bij een boring kwam een oude akkerlaag tevoorschijn. Later is er leem gewonnen. Daarna werd de overhoek weer gebruikt voor geriefhout, het hout dat een boer nodig had voor gereedschap, hekken en het vuur. Nu moet het weer holt worden: daar is het beheer op gericht.
Of het bos van nu precies het Rotholtien van 1777 is, staat nergens met zoveel woorden. Het boek geeft er een foto van, maar geen ligging. De ligging volgt uit de kaart van Grevijlink en de veldnamenkaart van Elerie uit 1993. Beide leggen het tussen de Korenbree en het Broek, aan de kant van het beekdal, met het Rot Zaailand ernaast. Op die plek staat het enige bosje dat er in 1900 al stond en er nog steeds staat.
Bekijk deze plek op de kaart →
Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK), met de topografische kaart van 1900 eroverheen (Kadaster).
Gegevens
- Ligging
- 53.04600, 6.68940
- Gebied
- Anloo
- Periode
- Middeleeuwen
- Zekerheid van de ligging
- midden
In de buurt van deze plek
- Kleine SpeldeOp de Kleine Spelde bij Anloo lag een beitel van Frans Grand-Pressigny-vuursteen; een opgraving vond er nederzettingssporen uit de ijzertijd.280 m
SmeltwaterdalHet Anlooërdiepje stroomt door een dal dat veel breder is dan de beek: uitgesleten door smeltwater uit de ijstijden.290 m- WeiersBij de voorname huizen van Anloo lagen visvijvers; de oudste was niet van een havezate maar van de bisschop.530 m
Noordesch AnlooUit de Noordesch van Anloo kwamen een urnenveld, prehistorisch aardewerk en een zilverschat van 115 Romeinse munten, ver buiten het Romeinse Rijk.580 m
Parachutisten SchipborgerwegIn de nacht van 7 op 8 april 1945 kwam een groepje Franse parachutisten van Operatie Amherst neer aan de Schipborgerweg bij Anloo.590 m
≈ BisschopshofDe bisschopshof van Anloo, in 1224 voor het eerst genoemd, is nooit teruggevonden: vier plekken komen in aanmerking.610 m
Romeinse emmer AnlooRond 1809 groef Hofstede bij Anloo een Romeinse bronzen emmer vol as en botten op. De emmer is verdwenen; alleen een tekening bleef over.630 m
≈ JachthuisGrondradar vond bij Anloo een gracht en reflecties die funderingen kunnen zijn. Of dat het jachthuis van stadhouder Hendrik Casimir II was, is omstreden.650 m
MagnuskerkOnder de Magnuskerk van Anloo liggen zes of zeven voorgangers van de kerk, waarvan de oudste uit de negende eeuw.650 m- EllentshuisHet Ellentshuis bij de brink van Anloo, in 1838 voor afbraak verkocht; de oprijlaan is nog te herkennen in de eikenrijen.700 m
Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.