Jacob Kemfers en zijn hol aan de Asserstraat

Aan de noordkant van de Asserstraat, een kwartier lopen van de kerk van Rolde, woonde vanaf 1903 een man onder de grond. Waar zijn hol precies lag, is niet zeker. De beeldbank houdt het op "vermoedelijk bij Asserstraat 50".

In augustus 1903 meldde de Asser courant een nieuwe bezienswaardigheid. De woning van Hans en Griet in Balloo was net verdwenen. Nu stond er aan de straatweg, zo'n tien minuten van Rolde, een "pasgebouwde woning" van J.K., "in den grond". Het was een gat van een manslengte diep, ongeveer drie meter lang en anderhalve meter breed. Boven de grond was het met zoden opgezet en afgedekt. Er zaten een paar kleine raampjes in en een deur. Het materiaal was enkele stuivers waard. De krant dacht aan Diogenes.

Een naam gaf de krant niet. Volgens Henk Luning in De Kloetschup van 2020 was J.K. Jacob Kemfers, Job genoemd. Hij was in 1839 geboren in een keet op het Drouwenerveen, als zoon van een veenarbeider. In Rolde kwam hij als dagloner, arbeider en bezembinder, en hij stond bekend om zijn trekharmonica. Eerder had hij een huisje aan de zuidkant van de straat gehad, ongeveer honderd meter voorbij de huidige ingang van het Ruige Veld, richting Assen. Dat brak hij af. Aan de overkant groef hij het hol.

In 1907 fietsten twee dames uit Assen erheen met een fototoestel: A. Bijl-van Slooten en haar schoonzus. Hun verhaal verscheen in juli in het weekblad Buiten, en Luning vertelt het na. Links van de weg, tegen een boswalletje, lag een roggeakkertje. Daarachter zat een houten deur die om een paal draaide, met de naam "J. Kemphe" erop. Een geelbruine hond bewaakte de ingang. Met een tree of drie daalde je af in een ruimte van zeven à acht vierkante meter, nog geen twee meter hoog. Vloer, wanden en zoldering waren van aangestampte grond. Een losse plag dekte een gat in het dak af, en die ging eraf als er rook weg moest. Licht kwam alleen door de open deur, al noemde de krant in 1903 nog raampjes. Buiten kookte Kemfers op twee stokken en een paar stenen.

Op een van de foto's staat hij met zijn hond Siep. Op de achtergrond staan boerderijen, vermoedelijk van Balloo. Luning leidt daaruit af dat het hol "blijkens de foto uitzicht op Balloo" had. Een ander verhaal, dat Kemfers de buurman werd van schilder Arie van der Boon op Asserstraat 50, klopt volgens hem niet. Van der Boon kwam daar pas in 1913 wonen.

Op zijn oude dag trok Kemfers naar Assen. Hij stierf op 28 januari 1913 in het Wilhelminaziekenhuis. Hoe lang het hol aan de Asserstraat nog open lag, staat nergens.