Bommen op de Asserstraat en de tankgracht

Aan de Asserstraat, tussen het Ruige Veld en de spoorlijn naar Assen, herinnert bijna niets meer aan de oorlog. Op 21 januari 1942 vielen hier bommen. In het najaar van 1944 groeven dwangarbeiders er een tankgracht dwars doorheen. Alles wat hier volgt, komt uit één artikel: Feije Takens, "Tankgrachten tussen Assen en Rolde", in De Kloetschup van 2018. Voor de bommen verwijst hij naar het gemeentearchief, "G.A. Rolde nr. 1235/1356". In de gedigitaliseerde kranten van die weken is er niets over gevonden.

Volgens Takens kwamen er op 21 januari 1942 zeker vier bommen neer in de omgeving van de Asserstraat. Waarschijnlijk wierp een geallieerd vliegtuig op de terugweg naar Engeland de rest van zijn lading af. Niemand raakte gewond. Eén bom trof het achterhuis van de boerderij op Asserstraat 56, die door de luchtdruk instortte. Een tweede viel op de straat tussen de nummers 56 en 58 en ontplofte niet. Een derde sloeg een diepe krater in een open veldje in het bos richting de spoorbaan. De vierde kwam ergens bij de spoorlijn terecht.

Die krater bleef liggen. Na de oorlog maakte de jeugd van de Asserstraat er met wat spitwerk een "steile wand" van, met schuine kanten, om er op de fiets in en uit te rijden. Na regen stond er water in. Eind jaren vijftig werd de kuil gedempt voor de bouw van een huis.

De tankgracht was ook een speelplaats geweest. Hij hoorde bij de Frieslandriegel, de linie die de Organisation Todt vanaf het najaar van 1944 dwars door Drenthe liet graven. De gracht moest drie à vier meter diep zijn. De westkant liep schuin af, de oostkant was steil en kreeg er nog een wal bovenop. Een tank die erin reed, zou met de loop omlaag komen te staan en niet meer omhoog kunnen. Vanaf Deurze kwam de gracht zigzaggend over de Kerkweg, stak tussen een schuur en een woonhuis de Asserstraat over en liep door naar de spoorbaan, en verder naar het Balloërveld.

Op de kruising met de straat stonden volgens bewoners aan beide kanten zware ronde versperringen klaar, om bij gevaar de weg dicht te rollen. Langs de straat, tot aan het Tumulibos, lagen schuttersputjes. Het liep anders. De geallieerden kwamen niet langs de route waar de linie op rekende. Takens noemt het achteraf "erg onzinnig".

In het weiland werd de gracht na de bevrijding snel dichtgeschoven. Toch bleef hij nog jaren zichtbaar. Bij lange droogte verdorde het gras op het oude tracé, want in de omgewoelde grond zakte het water sneller weg. Op het Balloërveld hoefde de gracht niet dicht, en daar liggen de sporen er nog.