De Gletsjerkuil in de boswachterij Gieten

In de boswachterij ten westen van Gieten ligt tussen de bomen een open plek met heide. In het midden zit een ronde kuil. Op de kaart heet hij de Gletsjerkuil.

De naam stamt uit de tijd dat men aannam dat zulke kuilen waren uitgekolkt door smeltwater van het landijs. Dat klopt niet. Het landijs lag hier in de voorlaatste ijstijd, het SaalienSaalien250.000 tot 130.000 jaar geleden, de ijstijd die Drenthe onder landijs bedolfMeer over deze periode. De kuil is van de laatste. Het ijs kwam toen niet tot Drenthe. De grond bevroor wel, meters diep. Grondwater drong omhoog, bevroor onder een laag grond en groeide aan tot een ijsheuvel, een pingo. Toen het ijs smolt, zakte de heuvel in en bleef er een kom over. Daarom staat hij nu als pingoruïnepingoruïneEen ronde laagte, soms met een lage wal eromheen. Het is wat over is van een heuvel met een kern van ijs uit de laatste ijstijd: toen het ijs smolt, zakte de heuvel in. Vaak staat er water in of is hij met veen gevuld.Alle begrippen in de inventaris van de provincie.

In Drenthe heten vooral de droge pingoruïnes gletsjerkuil, de kommen waarin geen meertje staat omdat het water in de zandbodem wegzakt. Zulke droge pingoruïnes zijn er volgens Verbers alleen tussen Gieten en Emmen, een stuk of dertig. Deze lijkt er een. Het boek In de bodem van Drenthe noemde hem in 1992 "nagenoeg droog" en zag er "nog iets van wat mogelijk de randwal is geweest", de ring van grond die van de groeiende ijsheuvel naar beneden gleed. Onder die droge bodem zit toch een vulling. In 2019 boorden studenten van een zomerschool onder leiding van Anja Verbers de kuil aan. Volgens de inventaris vonden ze 2,60 meter veen. Met dat veen meegerekend is de kuil 4,70 meter diep. Klein maar diep, staat erbij.

Een open kuil in een productiebos is niet vanzelfsprekend. Bij de aanleg van de boswachterij bleven de Gletsjerkuil en het Zwarte Water gespaard, schrijft L. Bouwmeester in 2022. Er werd wel tot aan de rand bebost, om "vooral geen kubieke meter hout verloren te zien gaan".

Ruim anderhalve kilometer naar het noorden, bij Eext, ligt de gletsjerkoel. Die draagt dezelfde naam en is op dezelfde manier ontstaan, rond een ijsheuvel uit de laatste ijstijd.