De Loefvledder en het veld ervoor
Plek met een verhaal·Later gebruikBekijk de kaart
Ten zuiden van het Anlooërdiepje, tussen De Burgvallen en de heide van de Gasterse Duinen, liggen twee stukken land met dezelfde naam. Langs een zijtakje van het diepje ligt het hooiland Loefvledder. Ten westen daarvan, tegen de heide aan, ligt het Veld voor de Loefvledder: 9 hectare grasland vol bramen en meidoorns.
Een vledder is een bredere laagte met een venige bodem en een eigen grondwaterstand, schrijft de veldnamenatlas Van Jeruzalem tot Ezelakker. De oude veldnaam voor het grasland is 'Veld veur de Loefvledders', het veld vóór de vledder. Wat 'loef' is, verklaart de atlas niet. Een zegsman wiens vader er een stuk land huurde, tegen de markegrens van Anloo, kon het ook niet zomaar zeggen.
Het hooiland werd bemest tot Staatsbosbeheer het in 1971 kocht. Van 1973 tot 2010 liep hier een van de langste proeven van het dal. Vier velden werden verschillend behandeld: twee keer per jaar hooien, in juli en september; één keer, in september; om het jaar; en niets doen. In zes vaste vakjes van 2 bij 2 meter telden de onderzoekers bijna 40 jaar lang de soorten. Bij het begin stonden er 9 tot 13. Bij twee keer hooien werden het er 15 tot 18. De soorten van rijke grond zakten van 12 naar 4, en er kwamen 10 soorten van arme grond bij, het soort waar het om begonnen was, zoals grote ratelaar, veldrus en moerasstruisgras. Eén keer hooien hield het op 10 tot 15. Om het jaar zakte het naar 5 à 10. Waar niets gebeurde bleven er 4 à 5 over, en daar groeide na ruim 30 jaar bos.
Hoe vaker er gehooid wordt, hoe meer voedingsstoffen er met het hooi van het land gaan. Zelfs de manier van maaien deed ertoe. Waar machines hadden gereden, was de grond meer samengedrukt. Op de bodem met veel organische stof zat daardoor minder zuurstof, kwam er minder stikstof vrij en verschraalde het land sterker dan waar met de zeis was gemaaid. In de herfst van 2010 werd het zijtakje gedempt om het dal natter te maken. Daarna was machinaal hooien te moeilijk, en de proef hield op.
Het veld ervoor was heide tot het rond 1930 werd ontgonnen. Vijftig jaar later ging het uit productie. Op de podzolgrond, waarop heide het goed doet, lag toen een bouwvoor van 60 centimeter. Staatsbosbeheer wilde er weer heide van maken, aansluitend op de Gasterse Duinen, en liet er vee lopen, eerst charolais-koeien en vanaf 1990 Schotse hooglanders. Na bijna 30 jaar groeide er nog nauwelijks hei.
Er kwam iets anders. Vogels aten de bessen van braam, meidoorn, sleedoorn en hondsroos en poepten de zaden verderop uit. De stekels beschermen wat in zo'n struik opkomt, en zo groeiden er ook wilg, berk, vlier en eik op, die het vee anders had opgegeten. In 57 braamstruwelen telden de onderzoekers in 2010 negen andere houtige soorten. De broedvogels veranderden mee: eerst kievit, wulp, patrijs, veldleeuwerik en graspieper, later roodborsttapuit, grasmus, geelgors en grauwe klauwier.
Voor heide moet volgens de onderzoekers eerst de voedselrijke bouwvoor eraf. Grazers heen en weer laten lopen tussen het veld en de Gasterse Duinen zou eerder gras naar de heide brengen dan heide naar het gras, want het vee zoekt het rijke grasland op.
Bekijk deze plek op de kaart →
Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).
Gegevens
- Ligging
- 53.04780, 6.66500
- Gebied
- Gasteren
- Zekerheid van de ligging
- midden
In de buurt van deze plek
- BurgvallenDe Burgvallen tussen Schipborg en Gasteren is het oudste reservaat van de Drentsche Aa, sinds 1946 onbemest; de brede orchis kwam op en loopt terug.270 m
≈ MarkesteenEen grenssteen met kruis tussen twee boermarken: in 1565 aanleiding voor ruzie over de zwijnen en ander vee van Gasteren, in 2025 opnieuw gecontroleerd.590 m
Hunebed D10Hunebed D10 in de Gasterse Duinen bij Gasteren is klein en sterk gestoord, maar draagt de oudste bekende naam van een Nederlands hunebed: Des duvels kolse.780 m
KoningskuilIn het bos tussen Gasteren en Anloo ligt de Koningskuil, een plas van twintig meter met een naam waarvan niemand weet waar hij vandaan komt.780 m
Gasterse DuinenDe Gasterse Duinen zijn gaan stuiven door de handelsroute die er overheen liep; de karrensporen, hunebed D10 en een dode beekarm liggen er nog.790 m
Keuterij GasterenDe keuterij bij Gasteren werd in 1926 gebouwd voor een landarbeider en kreeg pas in augustus 2014 elektriciteit.960 m
De VenenHet Voorste Veen en het Achterste Veen bij Gasteren worden gescheiden door een dekzandduin dat over een oud beekdal is geschoven, van vóór het Holoceen.990 m
Doorbraak OudemolenBij Oudemolen brak de Drentsche Aa dwars door de rug van Tynaarlo heen; daar is het dal smal en diep, met steilranden die het zout eronder omhoog duwt.1,1 km
KarrensporenIn de Strubben ligt een bundel karrensporen van ruim honderd meter breed, uitgesleten door de route over de Hondsrug.1,1 km
School en boermarkehuizenDe school van Gasteren zakte in 1937 onder de vijftig leerlingen; de boermarke liet in 1938 twee huizen bouwen om schoolkinderen aan te trekken.1,1 km
Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.